-EDUARD ŞEVARDNADZE NASIL GÜRCİSTAN DEVLET KONSEYİ BAŞKANI OLDU?
-NEDEN ŞEVARDNADZE BENİM GÜRCÜ KÖKENLİ OLABİLECEĞİMİ DÜŞÜNDÜ?
-ŞEVARDNADZE NİÇİN ÖZAL’DAN SONRA KİMİN CUMHURBAŞKANI OLABİLECEĞİNİ SORDU?
-TİFLİS’TE KALDIĞIM ACARA OTELİNDE ISINMAK İÇİN HANGİ İLKEL YOLLARA BAŞVURDUM?
Tiflis’teki Başkonsolosluğumuzu ( daha sonra Bakanlar Kurulu kararıyla Büyükelçilik seviyesine yükseltildi. Kasım-1992. ) hizmete açmak için Ankara-İstanbul-Moskova-Suhumi-Batum ve Tiflis arasında bir hafta süren maceralı bir yolculuk yaptım.
Rus uçakları Belediye otobüsü gibi çalışıyorlar.
Uçakta kimse kemer takmıyor.
Uçağın içerisinde her şey var. Koyun,kuzu, tavuk ve horoz dahil.
1 Ekim-1992’de SSCB’nin efsane Dışişleri Bakanı Eduard Şevardnadze daha Gürcistan Cumhurbaşkanı seçilmemiş, halen Gürcistan Devlet Konseyi Başkanı.
Ondan önce seçimle gelen Cumhurbaşkanı Gamsakhurdia’yı Rusya’nın desteğiyle deviriyorlar.
Gürcistan’ın seçilmiş ilk Cumhurbaşkanı Gamsakhurdia Ermenistan üzerinden Çeçenistan’a kaçıyor ve Cahar Dudayev’e sığınıyor.
Şevardnadze dağılan Sovyetler Birliği’nin son ve efsane Dışişleri Bakanı.
Şevardnadze’yi apar-topar Moskova’dan Gürcistan’a getiriyorlar.
Biz Tiflis’e geldikten on gün sonra seçim yapıldı. (10 Ekim 1992) Şevardnadze Meclis Başkanı seçildi.
Gürcistan’ın o zamanki Anayasasına göre Meclis Başkanı otomatikman Cumhurbaşkanı oluyor.
Müthiş Türk Ali Rıza Bozkurt da Gürcistan seçimlerini ABD adına izlemek için Tiflis’te.
Beraberinde İçişleri Bakanı İsmet Sezgin’in kardeşi Mukadder Sezgin de var.
Sezgin Bozkurt’a bir nev’i akıl hocalığı yapıyor.
Bozkurt , Clinton’ın seçimi kazanacağına ihtimal dahi vermiyor.(Tiflis, 10 Ekim 1992)
Şevardnadze Gürcistan Parlamento Başkanlığı seçimini kazandı ve otomatikman Parlamento ve Devlet Başkanı ünvanını aldı.
Şevardnadze’nin Devlet Konseyi’nde altı kişi var.
Biri mafya şefi öbürleri başka mesleklere mensup.Bunları zaman içerisinde harcadı.
Tiflis’te önce Dışişleri Bakanını, sonra Başbakanı, daha sonra da Şevardnadze’yi ziyaret ettik.
Şevardnadze’nin bana ilk sorduğu soru: “Nerelisin?” oldu.
“Kapadokyalıyım,” diye karşılık verdim.
“Hristiyanlığın ilk yayıldığı yer,” dedi.
“Sende Gürcülük var mı?”
“Yok efendim. Ben Orta Anadolu’danım. Türkmenim.”
“Hayır, hayır. Sende Gürcülük var. Bir DNA testi yaptır,” diye espri yaptı.
Karşılıklı oturduk kahve içiyoruz.
Ben de O’na “Sizi sık sık televizyonda görüyordum.
Hatta annem; “Alman Cumhurbaşkanı zayıflamış, diyordu.”
Alman Cumhurbaşkanı o zaman von Weizsäcker.
Şevardnadze güldü.
Hoşuna gitti herhalde. “Evet, von Weizsäcker’in bana benzediğini söylüyorlar. Çok akıllı bir adam,” dedi.
Sonra şunu sordu: “Turgut Özal Cumhurbaşkanlığından sıkılmış, yeni bir parti kurarak tekrar siyasete dönecekmiş. O zaman kim Cumhurbaşkanı olur?”
Ben de hiç düşünmeden cevap verdim: “Süleyman Demirel olur.”
Şevardnadze şaşırdı. Halbuki o günkü şartlar ve Anayasa belli.
Biraz detaylı bilgi verdim ve durumu anlattım.
Adam hoşsohbet, ve sempatik.
Muhabbeti iyi: “Bundan sonra beraber çalışacağız. İyi işler yapacağız,” dedi.
Dedi demesine de sokağa bile çıkamıyoruz. Çatışmalar var.
Abhazya ve Güney Osetya özerk Cumhuriyetleri Gürcistan’dan resmen ayrılmak ve Rusya’ya iltihak etmek istiyorlar.
1992-1993 yıllarında Gürcistan’da adı konmamış bir iç savaş var.
Konakladığımız Tiflis Acara Otelinin kaloriferleri yanmıyor.
Gürcistan vatandaşı bir Kürt ile dost oldum.
100 dolar para verdim. (Aralık-1992)
Bana bir yün yorgan ile bir yün döşek ayarladı.
Pazarda 5 litrelik bir semaver aldım.
Semaverin içerisine 5 litre su dolduruyor ve elektrik prizine takarak buharlı su ile ısınmaya çalışıyordum.
1992 yılında Türkiye Gürcistan ile Abhazya ve Güney Osetya özerk cumhuriyetlerine toplam 15 milyon dolar tutarında insani yardımda bulundu.
1992-1993 yıllarında Gürcistan yöneticileri yurtdışı seyahatlerini Türkiye üzerinden yapıyorlardı ve her türlü uçak, konaklama masraflarını Türkiye karşılıyordu.
NOT:EDİTÖR ÖZLEM PEKCAN TARAFINDAN KALEME ALINAN ÇARIKLI DİPLOMAT VAHİT ÖZDEMİR KİTABINDAN ALINTIDIR.
NEREDEN NEREYE?
Vahit Özdemir
(E) Diplomat