Bugün, 4 Şubat 2026 Çarşamba
Bulgaristan Parlamentosu’nda AB dışındaki ülkelerdeki seçim sandıklarının azaltılmasına yönelik değişiklik,
alışılmadık bir hızla ilerledi: komisyon, genel kurul ve iki okuma arasında yalnızca üç gün.
Usulen mümkün. Siyaseten ise çok şey anlatan bir tempo.
GERB, BSP, İTN ve “Vazrajdane”nin desteğiyle oluşan çoğunluk, bu başlıkta net bir tutum aldı. Karşılarında PP–DB, APS, “Velichie” ve iki bağımsız vardı. MEÇ çekimser kaldı. DPS–“Novo Naçalo” “hayır” oyu verdi ama tartışmalarda sessiz kalmayı tercih etti. Bu tablo bile, meselenin teknik bir düzenlemeden çok daha fazlası olduğunu gösteriyor.
Resmî gerekçe “ulusal güvenlik” ve özellikle “Türkiye’den gelen oyların oluşturduğu risk.” Ancak alınan karar, sadece Türkiye’yi değil; ABD’de, Birleşik Krallık’ta ve dünyanın farklı noktalarında yaşayan binlerce Bulgar vatandaşını da doğrudan etkiliyor. Türkiye üzerinden yürüyen bir tartışma, Türkiye ile ilgisi olmayan geniş bir diasporanın oy hakkını zorlaştıran bir sonuca dönüşüyor.
Burada temel bir soru beliriyor: Belirli bir soruna karşı geliştirilen bir önlem, neden bu kadar geniş bir kesimi etkiliyor? Daha da önemlisi, seçim yasası tartışması neden etnik ve coğrafi referanslar üzerinden yürütülüyor?
Tartışmalar sırasında isimler de havada uçuştu. Delyan Peevski’nin rolü, Ahmed Doğan’la olan güç dengesi, perde arkası hesaplar… Muhalefet, bu düzenlemenin DPS içindeki dengeleri etkileyeceğini savundu. İktidar cephesi ise bunun bir güvenlik meselesi olduğunu söyledi. Ancak bir başka görüş daha dikkat çekiciydi: Eğer gerçekten belirli bir oy hedef alınıyorsa, bu oyların Bulgaristan’daki sandıklara yönlendirilmesi zaten mümkün. Bu durumda alınan karar, pratik etkisinden çok sembolik anlam taşıyabilir.
Fakat semboller bazen gerçeklerden daha güçlüdür. Çünkü toplumda oluşan algı, hukuki metinlerden daha kalıcı iz bırakır.
Eğer vatandaşlar, devletin kendilerine eşit mesafede durmadığını hissetmeye başlarsa, bu durum sandık sayısından çok daha büyük bir soruna dönüşür. Siyaset, vatandaşları kategorilere ayıran bir dile kaydığında, bu sadece bir seçim yasası tartışması olmaktan çıkar; birlikte yaşama kültürünün sorgulanmasına dönüşür.
Bulgaristan çok kimlikli, çok kültürlü bir toplumdur. Bu çeşitlilik, zayıflık değil; aksine ülkenin zenginliğidir. Ancak siyaset bu çeşitliliği yönetmek yerine, onu bir gerilim başlığına dönüştürürse, uzun vadede toplumsal güven zarar görür.
Seçmenler açısından bakıldığında mesele basittir ama hayati önemdedir: Hangi parti, tüm vatandaşları eşit görüyor? Hangi parti, diliyle ya da önerileriyle ayrım yapıyor izlenimi veriyor? Seçim günü hatırlanması gereken asıl soru budur.
Dünya, iç ayrışmalar yüzünden zayıflayan devlet örnekleriyle dolu. Bulgaristan’ın böyle bir yola girmemesi, yalnızca siyasetçilerin değil, toplumun tamamının sorumluluğudur. Çünkü yurt dışında kapatılan her sandık, içeride daha büyük bir tartışmanın kapısını aralar.
Sonuçta mesele, sandıkların nerede kurulduğundan ibaret değil. Mesele, Bulgaristan’ın kendi vatandaşlarına nasıl baktığıdır. Eğer siyaset, ayrıştırmak yerine birleştirmeyi seçerse, bu ülke kazançlı çıkar. Eğer tam tersi olursa, kaybeden sadece partiler değil, toplumun tamamı olur.
Bulgaristan barışı ve birlikte yaşama iradesini korumak istiyorsa, siyaset de bu çizgide yürümek zorundadır. Çünkü sandıklar azalabilir; ama güven azaldığında, onu yeniden kurmak çok daha zordur.
