Dünya askeri tarihinde uzun yıllar boyunca tekrar edilen bir kural vardı:
“Büyük devletler icat eder, küçük devletler taklit eder.”
Fakat savaş meydanları bazen kitaplarda yazanı değil, gerçeği öğretir.
Bugün yaşananlar bize gösteriyor ki teknoloji yarışında bazen zekâ, maliyeti; strateji ise gücü yenebilir.
Ortadoğu’da, Ukrayna’da ve dünyanın farklı cephelerinde yaşanan gelişmeler, savaşın doğasını kökten değiştiriyor.
Bir zamanlar milyar dolarlık projelerle övünen büyük güçler, bugün birkaç on bin dolarlık dronların yarattığı stratejik etkiyi konuşuyor.
İran’ın geliştirdiği Shahed‑136 loitering munition kamikaze dronları bunun en çarpıcı örneği oldu.
Basit, ucuz ve seri üretilebilir.
Ama etkisi?
Devasa.
Öyle ki ABD ordusu, Ukrayna’da ele geçirilen bir Şahit dronunu inceleyerek kendi versiyonunu geliştirmek zorunda kaldı.
Adını koydular: LUCAS.
Tanesi yaklaşık 35 bin dolar.
Ama hedefi milyon dolarlık savunma sistemleri.
İşte modern savaşın yeni denklemi burada ortaya çıkıyor:
Bir taraf 1 milyon dolarlık füze ateşliyor.
Diğer taraf 35 bin dolarlık dron gönderiyor.
Bu savaşın adı artık teknolojik asimetri savaşıdır.
ABD’nin geliştirdiği LUCAS’ın standart modeli 822 kilometre, “Arrowhead” modeli ise 2778 kilometre menzile sahip.
Elektrikli motor sayesinde daha sessiz.
Sürü halinde hareket edebiliyor.
Yapay zekâ destekli navigasyon kullanıyor.
Ve daha da önemlisi…
ABD artık açıkça şunu söylüyor:
“Az ve pahalı silah yerine çok ve ucuz silah.”
Bu sadece bir mühendislik tercihi değildir.
Bu bir doktrin değişimidir.
Dahası var.
İran yıllarca Amerikan sistemlerini tersine mühendislikle kopyalayarak kendi silahlarını üretmişti.
ABD’nin BGM‑71 TOW füzesini kopyalayarak Tufan’ı yaptı.
Ele geçirilen Lockheed Martin RQ‑170 Sentinel üzerinden kendi İHA’sını geliştirdi.
Yani bugün yaşanan aslında tarihin ironisidir.
Bir zamanların tersine mühendislik ustası İran, şimdi aynı yöntemin hedefi oldu.
Fakat asıl ders burada bitmiyor.
ABD’nin İran’a yönelik saldırılarda tarihinde ilk kez uzun menzilli kamikaze dronları kullanması ve bunların deniz platformlarından fırlatılması, savaşın artık yeni bir çağın kapısını açtığını gösteriyor.
Bu çağın adı:
Sürü savaşı.
Ucuz, akıllı, seri üretilebilir sistemlerin savaşı.
Üstelik ABD bile artık Ukrayna’nın tecrübelerine başvuruyor.
Kiev yönetimi, 57 bin Şahit saldırısından elde ettiği deneyimle 2 bin – 6 bin dolarlık dron önleyiciler geliştirdi.
Ve bu sistemler bugün Amerikan üslerini korumak için Ürdün’e gönderiliyor.
Bu tablo bize çok net bir gerçeği hatırlatıyor:
Savaşlar artık sadece teknolojiyle değil, akılla kazanılıyor.
Milyar dolarlık projeler kağıt üzerinde güçlü görünebilir.
Ama sahada kazanan çoğu zaman pratik olan, ucuz olan ve seri üretilebilen teknolojidir.
Türk savunma sanayisinin bugün insansız sistemlere yaptığı yatırım da işte bu yüzden stratejik bir adımdır.
Çünkü geleceğin savaşlarını tank orduları değil…
Algoritmalar, dron sürüleri ve akıllı sistemler belirleyecek.
Fakat bu yazıyı bitirmeden önce bir başka meseleye de değinmek gerekiyor.
Sosyal medyada paylaşılan bir video, toplumda haklı bir öfke yarattı.
Kendisini yazar olarak tanıtan Gamze Gökçe, yayınladığı görüntülerde İslam’ın temel ibadetlerine ve inananlara ağır hakaretlerde bulundu.
Eleştiri başka bir şeydir.
Hakaret başka.
Fikir özgürlüğü başka bir şeydir.
Milletin inancına saldırmak başka.
Bu toprakların mayasında inanç vardır, ahlak vardır, saygı vardır.
Kimse milyonlarca insanın kutsalına dil uzatarak aydın olduğunu zannetmesin.
Bu milletin sabrı büyüktür ama hafızası da güçlüdür.
Türk milleti tarih boyunca hem vatanına hem de inancına uzanan dile karşı aynı kararlılıkla durmuştur.
Unutulmasın:
İnançlara hakaret özgürlük değil, ahlaksızlıktır.
Ve bu millet, kendi değerlerine saldıranlara karşı her zaman gereken cevabı vermeyi bilmiştir.

Strateji Uzmanı  Gazeteci Yazar
Gökalp Şentürk