-ATATÜRK İLE LENİN ARASINDA KURULAN TÜRKİYE -SOVYET SOSYALİST CUMHURİYETLER BİRLİĞİ İLİŞKİLERİNİ BOZUP DIŞ POLİTİKAMIZI  ABD MERKEZLİ SOĞUK SAVAŞ ANLAYIŞINA MAHKUM EDEN SELİM RAUF SARPER KİMDİR?
(1899-1968)

Esad Rauf Bey’in oğludur.
1315 (Milâdî 1899) senesinde İstanbul’da doğmuştur.

Lise tahsilini Almanya’nın Magdenburg şehrinde yapmıştır. (1918)

1923-1961 tarihleri arasında Dışişleri Bakanlığında 2 çeşit diplomat vardı.

ALAYLI DİPLOMAT: Ortaokul veya Lise mezunu diplomatlar en fazla ataşe, muavin konsolos veya konsolos olabiliyorlardı.
Mesela: Başbakan İnönü makam şoförünü alaylı statüsünde yurtdışına muavin konsolos statüsünde tayin etmiştir.

DİPLOMATİK KARİYER MEMURLARI: Üniversite mezunu ve sınavla Dışişleri Bakanlığına intisap ediyorlar.

Selim Rauf Sarper alaylı bir diplomat olarak Odesa’da 
Muavin Konsolos statüsünde görev yaparken 1935 yılında yani 36 yaşında iken Adalet Bakanlığına bağlı bir meslek yüksek okulu olan 
Hukuk Mektebini dışarıdan bitirmiş ve sınavsız olarak sınıf atlamıştır.

Sarper 1960 - 1962 yıllarında  Cemal Gürsel ve İsmet İnönü Hükümetlerinde Dışişleri Bakanlığı görevinde bulunmuştur.

Kurmay Albay Talat Aydemir’in 22 Şubat 1962 tarihindeki darbe girişimi sırasında pasif davrandığı gerekçesiyle Başbakan İnönü tarafından görevinden azledilmiştir.

Sarper’in yerine Londra Büyükelçisi Feridun Cemal Erkin atanmıştır.

Cumhurbaşkanı Gürsel Dışişleri Bakanı Erkin’i hiç sevmez ve BEYGİR SURATLI ADAM diye tarif edermiş.

23 Nisan 1020 tarihinde Ankara’da TBMM açıldı.

5 Mayıs 1920’de Dışişleri Bakanlığı kuruldu.
Dışişleri Bakanı Bekir Sami Kunduh beraberinde Yusuf Kemal Tengirşenk olduğu halde  takayla Karadeniz üzerinden yorucu bir yolculuk sonucu 69 günde Moskova’ya ulaştı.

Bekir Sami Kunduh Mustafa Kemal Paşa’nın iyi dileklerini, emperyalimizmle mücadele ve işbirliğini teklif eden mesajını elden Lenin’e takdim etti.

Türkiye-Sovyet Rusya andlaşması olmadı ama ciddi gelişmeler oldu.

Sovyet Rusya Ankara’da Büyükelçilik açtı.

Mustafa Kemal Paşa ikinci defa bir hey’eti Moskova’ya gönderdi.

Yusuf Kemal Tengirşenk beraberinde Dr. Rıza Nur ve Moskova’ya atanan Büyükelçi Ali Fuat Cebesoy Paşa olduğu halde Ermenistan, Gürcistan ve Azerbaycan üzerinden trenle Moskova’ya vasıl oldular.

16 Mart 1921 tarihinde Moskova Andlaşması gereğince Sovyet Rusya Hükümeti TBMM Hükümetine ciddi olarak silah ve altın yardımında bulundu.

16 Mart 1921 Moskova Andlaşması’nın 2 mimarı var.

Sovyet Rusya Milletler Komiseri Gürcü kökenli Stalin, Sinop Milletvekili ve Maarif Vekili Dr. Rıza Nur’dur.

1877-178 Osmanlı Rus savaşında kaybettiğimiz toprakları (Batum hariç) ülkemize kattık
Batum ve Nahçıvan’a özerk cumhuriyet statüsü verildi.

Stalin’in özel ricası ve diplomatik baskısı  üzerine 
mecburen Batum’u o günkü güç şartlarda Rusya’dan yardım alabilmek için Gürcistan’a terkettik.

16 Mart 1921 Andlaşması TBMM Hükümetinin imzaladığı 3’üncü ve önemli uluslararası bir andlaşmadır.

Diğer 2 andlaşma Ermenistan ile Gümrü ve Moskova’da Afgan Emirliğiyle imzalanan Dostluk ve Kardeşlik Andlaşmasıdır.

Kazım Karabekir ile Ermenistan arasında Gümrü Andlaşması imzalandı.

Böylece Şark ordusunun bir kısmı Garp Ordusuna devredildi.

Sovyet Rusya’dan aldığımız silah ve altınlar çok işimize yaradı.

Bu altınlarla Atatürk’ün çocukluk ve mahalle arkadaşı Albay Nuri Conker Almanya’dan bol miktarda silah satın aldı.

1925 yılında SSCB ile T. C. arasında Dostluk , İşbirliği 
Andlaşması imzalandı.
Sovyetler Birliği Türkiye’ye ciddi anlamda yardımlarda bulundu.

1944-1946 yıllarında Moskova’da Büyükelçi olarak görev yapan ve eski bir alaylı diplomat olan Selim Rauf Sarper iki ülke arasında ciddi koordinasyonu sağlayamadığı için dostluk köprüsünün yıkılmasına maalef sebebiyet verdiği
diplomatik kulislerde dillendirilmektedir.

Atatürk ile Yoldaş Lenin arasında kurulan TÜRKİYE SSCB ilişkilerini bozup dış politikamızı ABD MERKEZLİ SOĞUK SAVAŞ ANLAYIŞINA MAHKUM EDEN VE ESKİ BİR ALAYLI DİPLOMAT VE BÜYÜKELÇİ OLAN SELİM RAUF SARPER olduğunu teyiden yüksek bilgilerine sunuyorum.

Adana Lisesi
Fransızca öğretmeni, Şark İstiklal Mahkemesi Zabit Katibi, Dışişleri Bakanlığı Mütercimi, Odesa Konsolos Muavini, Moskova Büyükelçisi ve Dışişleri Bakanı Selim Rauf Sarper’i rahmetle anıyorum.

Daha sonra Adalet Bakanlığına bağlı bir meslek yüksek okul olan Ankara Hukuk Mektebini 36 yaşında olduğu halde 1935’te dışarıdan ikmal etmiştir.

-DEVLET HİZMETİNE GİRİŞ:

1339 (1923) yılında Adana Lisesi’nde Fransızca muallimliği ile Devlet hizmetine girmiştir.

-ALAYLI DİPLOMAT NASIL KARİYER MEMURU OLDU?
Sarper lise mezunu alaylı bir diplomat iken Odesa’ya (Sovyetler Birliği) Konsolos olarak atanıyor.
Eski Milli Savunma Bakanı İlhami Sancar’ın bana bizzat anlattığına göre alaylı diplomat Odesa Konsolosu Selim Sarper daha sonra Adalet Bakanlığına bağlı bir meslek yüksek okulu olan Hukuk Mektebini 36 dışarıdan bitiriyor ve böylece diplomatik kariyer memurluğuna terfi ediyor.
Böylece önü de açılmış oluyor.

-ÖNEMLİ GÖREVLER
Selim Sarper Basın-Yayın Enformasyon Genel Müdürlüğü dahil önemli yerlerde Büyükelçilik/Daimi Temsilcilik görevlerinde bulundu.

-27 MAYIS 1960: ÖĞLE AJANSI BAŞKA, AKŞAM HABERLERİ BAŞKA

27 Mayıs 1960 darbesinden sonra emekli Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Fahri S. Korutürk’ün Dışişleri Bakanlığına atandığı Ankara Radyosu’nun Öğle Ajansında kamuoyuna açıklanıyor.

Akşam haberlerinde ise Dışişleri Bakanlığına Büyükelçi Selim Sarper’in atandığı deklare ediliyor. (1960)

-İKİ HÜKÜMETTE DIŞİŞLERİ BAKANI
Sarper, Cemal Gürsel ve İsmet İnönü Hükümetlerinde Dışişleri Bakanlığı yapıyor. (1960-1962)

-22 ŞUBAT 1962: PASİF KALMANIN BEDELİ

Harp Okulu Komutanı Kurmay Albay Talat Aydemir 22 Şubat 1962’de darbe girişiminde bulundu.
22 Şubat 1962 tarihinde devrin Dışişleri Bakanı Selim Sarper idi.
Selim Sarper, darbe girişimi sırasında pasif kaldığı gerekçesiyle Başbakan İnönü tarafından görevinden alınıyor.

Yerine Londra Büyükelçisi Feridun Cemal Erkin Dışişleri Bakanı olarak atanıyor. (1962-1965)

KAYNAK: Eski Milli Savunma Bakanı İlhami Sancar bana bizzat anlatmıştır.

1967 Dışişleri Bakanlığı Yıllığı.

Adana Lisesi’nde Fransızca muallimliğinden Dışişleri Bakanlığı koltuğuna.

NEREDEN NEREYE?

Vahit Özdemir
(E) Diplomat
28 Ocak 2026