“Bugün Afrika’da bir iftar sofrasına misafirsiniz.”

Bu cümle, iyi niyetli bir yardım çağrısı gibi sunuluyor. Fakat aynı gün 
bu ülkede;

•   Pazar artıkları toplayan insanlar,

• Kirasını ödeyemediği için evden çıkarılan aileler,

• Kirasını ödeyemediği için Bir otel odasında dört beş kişi ile birlikte yaşamak zorunda kalan emekliler,

• Soğukta üşüyüp hayatını kaybeden vatandaşlar

varken, toplanan fitre ve zekâtların büyük kısmını yurt dışına taşımak artık sadece bir tercih değildir; ağır bir sorumluluktur.

Bu mesele “vicdan rahatlatma” meselesi de değildir.
Bu, doğrudan hesap meselesidir.

Eğer bir toplum kendi yoksulunu görmezden gelip başka coğrafyalarda hayır gösterisi yapıyorsa, bunun hesabı vardır.

Vallahi Allah sizden hesap sorar.

Billahi sizden Allah hesap sorar.

Kur’an’ın Ölçüsü Nedir?

Kur’an-ı Kerim açık bir ilke koyar:

“Sana neyi infak edeceklerini sorarlar. De ki: Artanı.”
(Bakara Suresi, 219)

Bu ayet temel bir ölçü verir:
Artanı ver.
Yani evinde ihtiyaç varken, borç varken, açlık varken başkasına dağıtma.

Yine Kur’an’da Rabbimiz şöyle buyurur:

“Öyleyse yetimi sakın ezme. İsteyeni de azarlama.”
(Duha Suresi, 9–10)

Bu ayet uzak coğrafyayı değil, yanı başındaki muhtacı işaret eder.

İslam merhameti küreseldir; ama öncelik sıralaması vardır.
Yakınındaki aç varken, uzak diyarlarda alkış toplamak dinî bir hassasiyet değil; denge kaybıdır.

Hayır mı, İhmal mi?

Şu soruyu açıkça sormak gerekir:

Türkiye’de milyonlarca insan yoksulluk sınırının altında yaşarken, bu ülkeden toplanan fitre ve zekâtları başka ülkelere taşımak gerçekten hayır mıdır?

Fitre, zekât ve sadaka;
önce mahallendeki yoksula,
önce komşundaki muhtaca,
önce aynı şehirdeki aça verilmez mi?

Bir odada beş kişinin yaşadığı bir ülkede,
emeklinin maaşı kiraya yetmezken,
gençler barınamazken,
işsiz babalar evine ekmek götüremezken

“Bugün Afrika’da iftar sofrasındasınız” demek eksiktir.

Önce kendi soframızdaki boşluğu doldurmadan başka sofralara koşmak, sorumluluğu örtmez.

Bu İşe Dahil Olan Herkes

Bu yalnızca bir dernek meselesi değildir.

• Bağışı toplayan,

• Kampanyayı düzenleyen,

• İzin veren,

• Denetlemeyen,

• İçerideki yoksulluğu görmezden gelen

herkes bu tablonun parçasıdır.

Hayır, bu bir vicdan rahatlatma değildir.
Bu bir tercih ve öncelik meselesidir.
Ve her tercih ahirette karşılık bulur.

Kur’an bir başka ayette şöyle uyarır:

“Yakınlara, yoksullara, yolda kalmışlara hakkını ver.”
(İsra Suresi, 26)

“Yakınlara” ifadesi boşuna değildir.
Önce yakınındaki hakkı teslim et.

Toplumsal Farkındalık Zamanı

Bu yazı kimseyi Afrika’daki yoksulu görmezden gelmeye çağırmıyor.
Bu yazı şunu söylüyor:

Öncelik sırasını bozmayın.

Bir ülke kendi yoksulunu sistematik biçimde görmezden gelip merhameti dışarıya ihraç edemez.

Önce;

• Gelir dağılımındaki adaletsizliği düzeltin.

• Barınma krizine çözüm üretin.

• Açlığı azaltın.

• Emekliyi, işsizi, yetimi koruyun.

Sonra dünyanın dört bir yanına yardım elinizi uzatın.

Aksi hâlde yardım kutsallığını kaybeder.

Son Söz

Merhamet gösteri değildir.
Hayır reklam değildir.
Zekât stratejik imaj çalışması değildir.

Bu ülkede insanlar geçim derdiyle boğuşurken, topladığınız yardımları başka ülkelere taşımayı büyük bir duygusal anlatımla sunuyorsanız; bunun hesabı vardır.

Önce evimizin içindeki ateşi söndürmek zorundayız.

Önce komşumuzun kapısını çalmak zorundayız.

Önce kendi yetimimizi korumak zorundayız.

Aksi hâlde yapılan iş hayır değil, ihmal olur.
Ve ihmalin de hesabı ağırdır.

Necat KACAN

Eğitimci Araştırmacı Yazar