Tülay Dikmen ile Cuma Köşesi

LİYÂKAT KADER MİDİR?

KADER İRADE VE GAYRETE TÂBİDİR!

20.02.2026 16:22:00

 

Evvelâ Ramazan cümlemize hayırlar getirsin..
Bu aya özel yapılan ve kat kat karşılık bulunacak ibadetler, ameller Hak katında kabul ve makbul olsun inşallah" diyerek başlayalım söze.. 

Evet Ramazan ayına girmiş olduğumuzdan konularında Ramazan ve oruç ile ilgili olması gerekir diye düşünüyoruz belki.. 

Ancak bunlar zaten her mecrada, fazlasıyla konuşulduğundan ve ben de arşivde bulabileceğiniz şekilde yazmış olduğumdan, Ramazan'dan bağımsız yazacağım müsadenizle... 

(Çünkü bu hafta bu bağlamda çok şey yaşadım şahsen..) 

Konu: LİYÂKAT! 

Yani ülkemizde özellikle son yıllarda alıp başını giden "LİYÂKAT"sizlik! 

İlahiyat köşesinde ne alâka mı? 

Aslında tam ve net alâka... 

Çünkü "LİYÂKAT" kelimesi modern hayatta ve özellikle bürokrasi veya siyaset için kullanılan güncel bir kelime... 

Gibi görünse de, aslında İslam'da karşılığı çoook eskidir. 

Çünkü Kur’an’da açık bir ilke, bir emir olarak net ayetletle karşımıza çıkar: 

“Şüphesiz Allah, emanetleri ehline vermenizi emreder…” (Nîsa Sûresi- 4/58) 

LİYÂKAT.. Anlamı tam da budur.. 

Herhangi bir işte, işin verileceği kişinin; o işte ehil olması, eğitim ve bilgi bakımından uygunluğu, yeterliliği... 

Bu tanımdan sonra:
Ülkede en hızlı yükselen şey nedir?
(diye sorulsa mesela) 

A)Enflasyon
B)Beton yığınları
C)"Bizden"cilik 

Cevabınız ne olur? 

Ben bu soruya net (C) derim! 

Diğer şıklardakiler de hızla ve sürekli yükseliyor evet.. 

Ancak BİZDENCİLİK daha hızlı ve HER YERDE değil mi? 

Hatta diğer yazılı şıklar ve daha birçok eklenebilecek şıkkın da sebebi aslında bu "bizdencilik" değil mi? 

Peki bu "bizden" olanlar  "işlerinde" ehil mi?
Yani, liyâkatli mi? 

Efendimiz (SAV) ve sonrasında gelen halifelerin tümü de LİYÂKAT konusunda çok hassas davranarak yönetmiştir.. 

Çünkü ayet net emirdir! 

İnsanoğluna bahşedilmiş her nimet, her iş EMANETTİR!
Ve o "emanetleri" yani işleri, konumları vs "EHLİNE" vermek emredilmiştir! 

Onlar da işleri ehil olanlara vermiştir.. 

Peki ya biz?
Ne durumdayız? 

Bugün gelinen noktada adeta "liyakat" şekil değiştirdi ve şu cümleye dönüştü: 

“Bizden olsun da…” 

Oysa İslam'da, Kur'an'da “bizden” olmak değil!
“İşi bilen” olmak esastır, EMİRDİR! 

Akrabalık, hemşehrilik, siyasi yakınlık; ehliyetin önüne geçtiğinde o emanet kaçınılmaz olarak zedelenir, zarar görür! 

Ama günümüzde liyâkat yerine "bizdenci"liği kullananlar bunu umursamaz halde ve aynı zamanda çok fûtursuz! 

Bu durumu savunuyorlar bile! 

Hattâ birde "ayetli" bahaneleri var! 

HUCURÂT SÛRESİ'NDE "ÜSTÜNLÜK SADECE TAKVÂDADIR" BUYURMUŞ RABBİMİZ!!!! 

Yani diyorlar ki; "Bu "bizden"ler o işte ehil olmasalar da, en azından "TAKVA" lar.(!)
Yani "dindar"(!) yaşıyorlar.. 

Hadi yaaa... !!!

Birincisi: Sûrenin bütününü okusanız nasıl olur acaba? 

Bambaşka bir girişi, gelişmesi sonucu olan bu mübarek sûreden bunu nasıl çıkatttınız pess!! 

Her türlü "dengeden" bahseden; gıybeti, kötü zannı, alay etmenin kötülüğünü anlatan ve en sonunda da "Kimsenin kimseye üstünlüğü yoktur, üstünlük sadece takvadadır" mesajı veren bu süreden çıkarttığınız sonuç için tebrik etmek lazım(!) 

İkincisi:
Ölçüden bahseden bu sûreden, "mesleki yeterliliği" veya donanımı "TAKVA" kılıfında ortadan kaldıran bir ölçü ÇIK-MAZ! 

Aksine; TAKVA= Allah'ın emir ve yasaklarına tam anlamı ile uyan, ve dolayısı ile adalet, dürüstlük ve sorumluluk bilincinde olan kişi demektir. 

Takvalı olmak: 

İşi bilmeden göreve talip olmak değil, bilmediğini kabul edebilmektir! 

İşi bilmediğini bildiği halde(!) iş bilmeyene kayırma mantığında (x) bir sebeple işi vermemektir! 

Bugün belki de en büyük sorunumuz şudur: 

Bilmeden konuşmak, anlamadan yönetmek, ehil olmadan karar vermek… 

Ve sonra buna “kader” demek! 

O savunulan TAKVA(!) ehlillerine seslenelim: 

Kur’an’ın ortaya koyduğu ölçü nettir: 

Yetki, bilgi ve adaletle birleşmelidir! 

Bu şekle de LİYÂKAT denir.. 

Bir hastahanenin başına sağlık bilgisinden uzak birini, bir üniversitenin başına akademik yeterliliği tartışmalı birini, bir kamu kurumunun başına sadece sadakati güçlü yahut "bizden" birini getirmek; yalnızca bir tercih midir? 

Hayır!
Net, emanete dair bir ihlaldir... 

Yani "EMANETE İHANETTİR!" 

Çünkü:
Görev bir emanettir!
Makam bir emanettir!
Yetki bir emanettir! 

Emaneti ehline vermek de onların görevidir.. 

Ehlin işin başında olması ise liyakattir. 

Liyâkatin "bizdencilik" ile ters düz yer değiştirmiş olması ise bir ahlâk sorunudur. 

Çünkü liyakatın olmadığı yerde, hak eden geri çekilir; hak etmeyen yükselir.. 

Hak edenin susması ise toplumsal çürümeyi hızlandırır. 

Toplumsal çürümede de ahlâki çöküntü kaçınılmazdır! 

Sosyoloji der ki: Liyakatın zedelendiği toplumlarda üç şey hızla artar:
1-Güvensizlik
2-Verimsizlik veya İstikrarsızlık
3-Adaletsizlik 

Ve bunların sonucu ortaya çıkan kaçınılmaz olan şey ise AHLAKSIZLIKTIR! 

Hak yemek: NORMAL!
Haram-Helal dengesi: GÖSTERMELİK!
Hırsızlık: HER TÜRLÜSÜ!
Riyâkarlık: OLMAZSA OLMAZ!
Tarafgirlik: NET ve TEK! 

Bu kadar şeyin içinde bir de ironik tarafı var aslında! 

Liyakat gözetmeden yapılan bu "iş verilme" çoğu zaman “istikrar” adına yapılıyor değil mi?
Ama gariptir, sonuç "istikrarsızlık"! 

Günümüzde her alanda yaşadığımız İSTİKRARSIZLIK.... 

Sadakatin yani "bizdenciliğin" liyâkatin önüne geçtiği gün emanet, emanet olmaktan çıkar ve "GANÎMET"e dönüşür! 

Bu ganîmet de, liyakatsiz bizdenciler arasında bölüşülür.... 

Sonra mı? 

Ehil olmayan ama "bizden" olan TAKVÂLI(!) müteaahitlerin yaptığı binalar çöker...
Altında kalanlar mı?
KADER(!) 

Aynı kefedekiler sağlık sektöründe olursa hastalar ölür...
Ölüm mü?
O zaten KADER(!) 

Eğitimi yönetenlerin liyâkatsizliğinde bir veya bir kaç nesil hebâ olur gider..
Hebâ olan çocuklar ve gençlere ne mi olur?
Elbette KADER(!)lerini yaşarlar! 

Adalet sistemindekiler liyâkatsiz ise?
"KADER(!) MAHKUMU" tabiri boşuna mı var!?
Tabii ki KADER!
(Bunlar en basit örnekler, daha nicelerini hepimiz biliyoruz..)

BİZLER;
LİYAKATSİZLİĞİN SONUÇLARINI "KADER"  DİYE KABULLENDİKÇE..
LİYAKATSİZLİĞE SES KESTİKÇE.. 

HEM BU DÜNYADA HEM ÖTELERDE  HUZUR BULMAMIZ ZOR SANKİ... 

Bu dünyada liyâkatsizlerin yaşattıkları ile huzur zaten yok! 

Ahirette ise hesabını verirken huzur bulamayız gibi.. 

Çünkü vereceğimiz hesap: 

Liyakatsiz iken iş yapmak ve sonuçta bir çok kulun hakkına girmiş olmak da olabilir! 

Liyâkatsizliğe ses kesip, liyâkatsizliğe yetki vermek de! 

Ramazan'ın ikinci günü İlahiyat köşesinde "LİYÂKAT" işleyen ben; elimle düzeltemediğimi dilimle, yani kalemimle düzeltmeye, ya da en azından düşünmeye-düşündürmeye niyetle yazdım.. 

Çünkü Rabbimizin Kur’an’da “emaneti ehline verme” ilkesi ve bunu emretmesi; yalnızca bireysel ahlâkı değil, kamusal düzeni de ayakta tutan temel ölçüdür. 

Düzenin "düzenli" olmaması da maalesef hepimizin hayatında negatif bir etken... 

Bu ölçünün bozulmuş olması mı?
Herkes şapkasını önüne alsın düşünsün..
Hangimiz bu işin neresindeyiz? 

Rabbim bu mübarek günler hürmetine hesabımızı kolay eylesin inşallah... 

                                           VESSELÂM


Ve "TÖR" Değişiyor...

Erzurum’da Gönül Köprüleri Kuruluyor: MHP’den "Bir Sofra Bin Bereket" İftar Otağı…

BİZ BİTTİ DEMEDEN BİTMEZ

Vedat Kan’la 25. Gün’ de Hayvancılık sektörünün sorunları vardı…

Ünilig Kış Oyunlarında Atatürk Üniversitesi Rüzgârı

HATTATOĞLU 40. SANAT YILINI KUTLADI

HATTATOĞLU 40. SANAT YILINI KUTLADI..

TYB Erzurum Şubesi Kültür Pınarı çalışmalarında şehir okumalarında Gülahmet vardı…

GENÇLERDE ZİRVE YARIŞI KIZIŞIYOR...

ERZURUM BÜYÜKLER AMATÖR KÜME'DE 12. HAFTA TAMAMLANDI…

LİG TABLOSU

Takım O G M B Av P
1.GALATASARAY A.Ş. 22 17 1 4 40 55
2.FENERBAHÇE A.Ş. 22 15 0 7 31 52
3.TRABZONSPOR A.Ş. 22 13 3 6 17 45
4.GÖZTEPE A.Ş. 22 11 3 8 15 41
5.BEŞİKTAŞ A.Ş. 22 11 4 7 11 40
6.RAMS BAŞAKŞEHİR FUTBOL KULÜBÜ 22 9 7 6 13 33
7.KOCAELİSPOR 22 8 8 6 -1 30
8.SAMSUNSPOR A.Ş. 22 7 6 9 -2 30
9.GAZİANTEP FUTBOL KULÜBÜ A.Ş. 22 7 8 7 -9 28
10.CORENDON ALANYASPOR 22 5 6 11 -1 26
11.NATURA DÜNYASI GENÇLERBİRLİĞİ 22 6 11 5 -5 23
12.HESAP.COM ANTALYASPOR 22 6 11 5 -13 23
13.ÇAYKUR RİZESPOR A.Ş. 22 4 9 9 -9 21
14.TÜMOSAN KONYASPOR 22 4 10 8 -10 20
15.KASIMPAŞA A.Ş. 22 4 11 7 -12 19
16.İKAS EYÜPSPOR 22 4 12 6 -17 18
17.ZECORNER KAYSERİSPOR 22 2 10 10 -26 16
18.MISIRLI.COM.TR FATİH KARAGÜMRÜK 22 3 16 3 -22 12

YAZARLAR