Ortadoğu bir kez daha ateş çemberinin içine girmiş durumda. Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail’in, Birleşmiş Milletler kararı olmaksızın İran’a yönelik gerçekleştirdiği saldırılar uluslararası hukuk açısından ciddi tartışmaları da beraberinde getirdi. Bu saldırılar sırasında çok sayıda sivilin hayatını kaybettiği, hatta bir kız okuluna isabet eden füze nedeniyle 167 öğrencinin öldüğü yönündeki iddialar ise insanlık adına büyük bir trajedi olarak hafızalara kazındı.
Elbette İran’daki molla rejiminin kusursuz olduğunu söylemek mümkün değildir. İran’ın bölgesel politikaları ve içerideki yönetim biçimi uzun süredir tartışma konusudur. Ancak mesele yalnızca İran’ın iç siyaseti değildir. Asıl mesele, bölgede giderek büyüyen savaşın hangi ülkeleri içine çekeceğidir.
Son günlerde gündeme gelen “İran’dan Türkiye’ye füze fırlatıldığı ve NATO tarafından imha edildiği” yönündeki iddialar tam da bu noktada dikkatle ele alınması gereken bir konu olarak karşımızda duruyor.
Türkiye Cumhuriyeti Devleti yaklaşık 45 yıldır terör örgütleriyle mücadele ediyor. Bu süreçte Türkiye’nin sınırları defalarca ihlal edildi, şehirlerde canlı bombalar patlatıldı, öğretmenler, kadınlar, çocuklar, gençler ve yaşlılar hedef alındı ve binlerce sivil hayatını kaybetti.
Bütün bu acı tecrübeler, Türkiye’nin güvenlik konularında ne kadar hassas olması gerektiğini açıkça ortaya koymaktadır.
Bu nedenle şu soruyu sormak son derece doğaldır:
Acaba İran’dan Türkiye’ye fırlatıldığı iddia edilen füze gerçekten İran tarafından mı gönderildi?
Yoksa Ortadoğu’daki savaşı genişletmek isteyen bazı güçlerin Türkiye’yi de bu çatışmanın içine çekmek için kurduğu daha büyük bir oyunun parçası mı?
Bu soruların cevabı henüz net değildir. Ancak tarihte defalarca görüldüğü gibi büyük savaşların fitili çoğu zaman provokasyonlarla ateşlenmiştir.
Türkiye’nin bu noktada yapması gereken şey açıktır.
Devlet aklıyla, soğukkanlılıkla ve çok yönlü istihbarat değerlendirmeleriyle bu iddiaların üzerine gitmek.
Zaten Türkiye’nin devlet geleneği ve diplomatik tecrübesi bu tür durumları dikkatle ele alabilecek güçtedir.
Türkiye’nin son yıllardaki dış politika yaklaşımı da bunu göstermektedir. Özellikle Ukrayna-Rusya savaşı sırasında Ankara’nın izlediği denge politikası, Türkiye’nin kriz bölgelerinde nasıl bir rol üstlenebileceğini ortaya koymuştur.
Aynı yaklaşım bugün Ortadoğu’daki savaş için de geçerli olmalıdır.
Türkiye bu savaşın tarafı değil, barışın savunucusu olmalıdır.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yıllar önce söylediği bir söz bu noktada büyük anlam taşıyor:
“Savaşın kazananı olmaz, barışın kaybedeni olmaz.”
Bugün Ortadoğu’da yaşanan yangının daha da büyümesi, sadece bölge ülkelerini değil tüm dünyayı etkileyebilecek bir süreci tetikleyebilir. Nitekim birçok uzman artık Üçüncü Dünya Savaşı riskinin giderek arttığını dile getiriyor.
Tam da bu nedenle Türkiye’nin iç kamuoyunda da dikkatli bir dil kullanılmalıdır.
Toplumu mezhepsel gerilimlere sürükleyebilecek söylemler son derece tehlikelidir. Türkiye’de milyonlara ulaşan bazı isimlerin, örneğin Cübbeli Ahmet olarak bilinen Ahmet Mahmut Ünlü’nün ya da Halil Konakçı’nın, İran meselesini mezhep eksenli bir söylemle ele alması doğru bir yaklaşım değildir.
Türkiye Cumhuriyeti Devleti farklı mezheplerden, farklı kültürlerden insanların birlikte yaşadığı güçlü bir devlettir. Bu nedenle mezhep ayrılıklarını körükleyen ifadeler, Türkiye’nin toplumsal barışına da zarar verebilir.
Türkiye’nin yolu bellidir: savaşın değil barışın yanında durmak, mazlumun yanında durmak ve hiçbir küresel savaş planının parçası olmamaktır.
Ortadoğu’da bazı güçlerin Türkiye’yi NATO üzerinden İran’la karşı karşıya getirme hesapları varsa, Türkiye bu oyunları görebilecek devlet aklına sahiptir.
Ancak burada akıllardan çıkmaması gereken bir başka önemli soru daha vardır.
Türkiye Cumhuriyeti Devleti yaklaşık 45 yıldır terörle mücadele ediyor. Bu süreçte terör örgütleri Türkiye’nin sınırlarını defalarca ihlal etti, şehirlerde canlı bombalar patlatıldı, öğretmenler, kadınlar, çocuklar, gençler ve yaşlılar hedef alındı ve binlerce sivil hayatını kaybetti.
Eğer NATO bugün Türkiye’nin güvenliği konusunda bu kadar hassas davranıyorsa, o halde şu soruyu da sormak gerekir:
Türkiye yıllardır terör saldırılarıyla mücadele ederken NATO neden Türkiye’nin sınır bütünlüğünü koruyacak aynı kararlılığı ve etkinliği gösteremedi?
Bu sorunun cevabı da en az Ortadoğu’daki savaş kadar önemlidir.
Çünkü Türkiye’nin ihtiyacı yeni bir savaş değil, bölgesel barışın kurulmasıdır.
Ve unutulmamalıdır ki büyük devletler savaşlara sürüklenerek değil, savaşları önleyerek büyürler.