Özet / Abstract
Türkçe Özet:
Bu makale, savaşlarda sivillerin sistematik olarak hedef alınması veya öldürülmesinin tolere edilmesi olgusunu tanımlamak için Civicide – Sivil Katliamı kavramını tanıtmaktadır. Evrensel İnsan Hakları Beyannamesi, Cenevre Sözleşmeleri ve Çocuk Haklarına Dair Sözleşme çerçevesinde, Civicide uygulayan devletlerin uluslararası hukuka aykırı hareket ettiği ve terörist devletler kategorisine girmesi gerektiği savunulmaktadır. Ayrıca Civicide'yi destekleyen veya göz yuman devletlerin de hem etik hem hukuki açıdan sorumluluk taşıdığı vurgulanmaktadır. Makale, siyasetçilerin ve ülke yöneticilerinin Civicide terimini resmi dil ve politika çerçevesinde kullanmasını teşvik etmektedir.
English Abstract:
This paper introduces the concept of Civicide—the systematic or tolerated killing of civilians during armed conflicts. Based on the Universal Declaration of Human Rights, the Geneva Conventions, and the UN Convention on the Rights of the Child, the study argues that states committing Civicide act in violation of international law and should be recognized as “terrorist states.” States that tacitly enable Civicide also bear moral and legal responsibility. The paper encourages policymakers and state leaders to adopt Civicide terminology in official discourse and decision-making.
______________
1. Giriş
Modern savaşlarda sivillerin hedef alınması giderek yaygınlaşmakta ve “savaşın doğal yan etkisi” gibi normalleştirilmektedir. Ancak askerî güçler arasındaki çatışma ile sivil ölümlerini eşitlemek doğru değildir. Bu çalışmada önerilen Civicide - Sivil Katliamı kavramı:
Civicide - Sivil katliamı: Savaş veya çatışma sırasında sivillerin sistematik veya tolere edilen şekilde öldürülmesi, askeri operasyonların normal ve stratejik bir parçası olarak görülmesi.
Bu makale, Civicide’nin hem hukuki hem etik çerçevede değerlendirilmesi ve bu uygulamayı sürdüren devletlerin terörist devlet olarak tanımlanmasını savunmaktadır.
______________
2. Tarihsel ve Güncel Örnekler
Sivillerin sistematik hedef alındığı çatışmalara örnekler:
• II. Dünya Savaşı’nda Dresden ve Hiroşima bombardımanları
• Modern çatışmalarda Suriye, Yemen, Gazze’de hava saldırıları
• En son İsrail’in İran’a füze saldırılarında ölen siviller, hatta toplu halde ölen çocuklar.
Bu örnekler, Civicide - Sivil Katliamı’nın savaş pratiğinde normalleştirildiğini göstermektedir.
______________
3. Hukuki Çerçeve
3.1 Evrensel İnsan Hakları Beyannamesi (1948)
• Madde 3: Herkesin yaşama, özgürlük ve güvenlik hakkı vardır.
• Madde 5: Hiç kimse işkenceye veya insanlık dışı muameleye tabi tutulamaz.
Civicide - Sivil Katliamı, bu hakların doğrudan ihlalidir.
3.2 Cenevre Sözleşmeleri (1949) ve Ek Protokoller
• Ortak Madde 3: Sivillere yönelik şiddet yasaktır.
• Ek Protokol I, Madde 51: Ayrım gözetmeksizin saldırı yapılamaz; siviller korunur.
Civicide - Sivil Katliamı, bu kuralların sistematik ihlalini ifade eder.
3.3 Çocuk Hakları Sözleşmesi (1989)
• Madde 38: Çocuklar silahlı çatışmalardan korunmalıdır.
• Civicide - Sivil Katliamı, çocukları hedef alan sistematik saldırılarla bu hakları ihlal eder.
______________
4. Civicide Sivil Katliamı’nda Terörist Devletler Teorisi
Civicide - Sivil Katliamı uygulayan devletler:
• Sivilleri bir savaş aracı olarak görür
• Psikolojik baskı ve demoralizasyon üretir
• Uluslararası hukuk ve ahlaki normları ihlal eder
Tez: Civicide - Sivil Katliamı yapan devletler, yalnızca savaşan taraf değil, stratejik terör aktörü olarak tanımlanmalıdır.
______________
5. Göz Yuman Devletlerin Sorumluluğu
Civicide - Sivil Katliamı’na doğrudan müdahil olmayan, ancak:
• Destek veren,
• Silah veya lojistik sağlayan,
• Uluslararası yaptırım uygulamayan
devletler de etik ve hukuki açıdan sorumlu kabul edilmelidir. Bu devletlere Supporter of Massacre – Katliam Destekçisi devlet olarak tarihe not aldırılmalıdır.
______________
6. Politika ve Siyaset Açısından Önemi
• Politika yapıcılar, haberciler ve diğer konuyla ilgili görüş bildiren taraflar Civicide - Sivil Katliamı terimini kullanarak sivil kayıplarını normalleştirmemelidir.
• Diplomatik açıklamalarda, uluslararası ilişkilerde, savaş stratejisi tartışmalarında resmi terminoloji haline getirilmelidir.
• Sivilleri hedef alan devletler hem hukuki hem tarihsel olarak sorumlu tutulmalıdır.
______________
7. Politika Önerileri
1. Civicide - Sivil Katliamı kavramının uluslararası hukuk ve politika literatürüne dahil edilmesi.
2. Savaşlarda sivilleri hedef alan devletlerin terörist devlet olarak tanımlanması.
3. Civicide - Sivil Katliamı’na göz yuman veya destek veren devletlerin sorumluluğunun net şekilde vurgulanması.
4. Askerî eğitimlerde ve diplomasi eğitimlerinde Civicide - Sivil Katliamı farkındalığının artırılması.
5. Tarih kitaplarında ve akademik literatürde Civicide - Sivil Katliamı’nın belgelenmesi.
______________
8. Sonuç
• Civicide - Sivil Katliamı, sivillere yönelik stratejik veya tolere edilen katliamı tanımlayan gerekli bir kavramdır.
• Civicide - Sivil Katliamı yapan devletler terörist devlet olarak tanımlanmalı, göz yuman devletler de sorumluluk taşımalıdır.
• Uluslararası hukuk, siyaset ve tarih, bu kavramı kullanarak sivillerin öldürülmesini normalleştiren uygulamalara karşı durabilir.
• Siyasetçiler ve akademisyenler Civicide - Sivil Katliamı terimini resmi dil ve politika çerçevesinde kullanarak, tarihsel ve hukuki sorumluluğu görünür kılmalıdır.

Serdar Şahin
4 Mart 2026