Bugün, 11 Mart 2026 Çarşamba
Son aylarda Türkiye’nin gündemine birbiri ardına düşen haberler, artık yalnızca birer “adli vaka” değil; toplumsal bir çöküşün yüksek sesle ilanıdır. Yan baktın diye öldürülen çocuklar, çocuk yaşta cinayet işleyen failler, sokakta, okulda, parkta, mahallede hayatını kaybeden genç bedenler… Bu tablo, bireysel öfke patlamalarıyla açıklanamayacak kadar sistematik, tesadüflerle izah edilemeyecek kadar derindir.
Bu mesele bir asayiş sorunu değildir; bu, bir medeniyet sorunudur.
Şiddetin Normalleştiği Bir Kültürel Zemin
Çocuk, toplumun aynasıdır. Bir çocuk şiddet uyguluyorsa, o şiddeti bir yerden öğrenmiştir. Evde, sokakta, ekranda, dijital dünyada… Sürekli bağırılan, tehdit edilen, güç gösterisinin “erkeklik”, “saygınlık” ya da “haklılık” sayıldığı bir kültürel iklimde büyüyen çocuk, çatışmayı konuşarak değil vurarak çözmeyi öğrenir.
Bugün “yan baktın” gerekçesiyle işlenen cinayetler, aslında bakışın değil, tahammülsüzlüğün öldürdüğünü gösteriyor. Bakış, bahanedir. Öldüren şey; bastırılmış öfke, değersizlik duygusu ve sürekli aşağılanmış olmanın biriktirdiği patlamadır.
Siyasetin Sessizliği, Toplumun Gürültüsü
Siyaset, yalnızca kanun yapmak değildir; iklim yaratmaktır. Dil sertleştikçe, toplum da sertleşir. Ötekileştiren, düşmanlaştıran, sürekli “biz ve onlar” üzerinden konuşan bir siyasal dil, çocuklara da şunu öğretir:
“Karşındaki senin düşmanın olabilir.”
Oysa çocukluk, düşmanlık değil merak dönemidir. Ancak siyaset, eğitimi ve sosyal politikaları yalnızca rakamlarla yönettiğinde; ruhu, psikolojiyi ve kültürü ihmal ettiğinde, boşluğu sokak doldurur. Sokak ise merhamet öğretmez.
Eğitim: Bilgi Var, Değer Yok
Bugün çocuklarımız matematik biliyor, İngilizce öğreniyor; ama öfkesini yönetmeyi, hayır cevabını kabullenmeyi, kaybetmeyi, reddedilmeyi öğrenemiyor. Okullar, sınavlara hazırlıyor ama hayata hazırlayamıyor.
Rehberlik servisleri yetersiz, psikolojik destek lüks sayılıyor, öğretmen yalnız bırakılıyor. Oysa her saldırgan çocuğun arkasında, görülmemiş bir yardım çığlığı vardır.
Hukuk: Caydırıcılık mı, Vicdan mı?
Çocukların suç işlemesi elbette hukukun alanıdır; ancak mesele yalnızca ceza değildir. Çocukları yaşıtlarını öldürecek noktaya getiren koşullar sorgulanmadan, yalnızca “daha ağır cezalar” talep etmek, sorunu çözmez.
Hukuk, son duraktır. Asıl mesele, o durağa gelmeden önceki yolları onarmaktır.
Aile: En Sessiz Sorumlu
Aile kutsaldır; ama aynı zamanda sorgulanmalıdır. Şiddetin konuşulduğu, bağırmanın normalleştiği, çocuğun birey olarak değil “itaat etmesi gereken bir varlık” olarak görüldüğü evlerde yetişen çocuklar, dışarıda merhamet üretmez.
Çocuğa sevgi verilmezse, güç arar. Gücü bulduğunda ise onu nasıl kullanacağını bilemez.
Bu Bir Çocuk Meselesi Değil, Bir Yetişkin Ayıbıdır
Öldürülen çocuklar bizim utancımızdır.
Öldüren çocuklar ise bizim ihmalimiz.
Bu ülke, çocuklarını koruyamadığı her gün biraz daha karanlığa sürükleniyor. Ve biz her seferinde şaşırmış gibi yapıyoruz. Oysa şaşıracak bir şey yok; çünkü bu sonucu biz hazırladık.
Çocuklar ölüyorsa, bir toplum başarısız olmuştur.
Ve başarısız toplumlar, önce vicdanlarını kaybeder.
Fahri İNAL
Siyaset Danışmanı |Stratejist |Analist |Yazar
