Bugün, 20 Ocak 2026 Salı
Bulgaristan’da kelimeler artık sadece kelime değil.
“Azınlık” dediğimizde, çoğu zaman bir sayıyı değil, bir duyguyu; bir korkuyu ya da hazır bir suçluyu kastediyoruz. “Çoğunluk” dediğimizde ise çoğu zaman hukuku değil, gücü anlıyoruz.
Oysa bu kelimeler bu kadar ağır anlamlar taşımak zorunda değil.
Azınlık bir teşhis değildir.
Bir suçlama hiç değildir.
Sadece sayıca daha az olmak demektir. Hepsi bu.
Normal işleyen demokrasilerde bu kavram, insanları ayrımcılıktan korumak için vardır. Kimseyi daha ayrıcalıklı yapmak için değil. Siyasetin elinde bir bölme aracı olsun diye de değil.
Ama bizde işler tersinden yürüyor.
Sayılardan ahlak üretmeye çalışıyoruz.
“Kaç kişiyiz?” sorusu, “kim haklı?” sorusunun önüne geçiyor.
Oysa bir ülkede adalet, insanların kaç kişi olduklarına göre uygulanıyorsa, orada kimse güvende değildir. Bugün çoğunluk olan, yarın susturulmuş bir azınlık olabilir. Çünkü hukuk kişilere değil, ilkelere dayanır.
Bulgaristan’da insanlar kimliklerinden yorulmadı.
İnsanlar adaletsizlikten yoruldu.
Bir Roman mahallesinde yapılan bir hata yıllarca konuşulurken, milyonlarca kamu kaynağının buharlaştığı dosyaların sessizce kapatılmasını herkes görüyor. Küçük bir trafik cezasını ödeyemeyen vatandaşa sert davranılırken, büyük yolsuzluk iddialarının “zamana yayılması” kimseyi şaşırtmıyor.
Sorun kimin Bulgar, kimin Türk, kimin Roman olduğu değil.
Sorun kimin kurallara uyduğu, kimin uymadığı.
Kimin hesap verdiği, kimin korunup kollandığı.
Bir toplum farklılıklarıyla çürümez.
Cezasızlıkla çürür.
2020’de sokaklara çıkan insanlar birbirlerine kimlik sormuyordu. “Bizden misin?” demiyordu. Tek bir soru vardı: “Bu ülkede adalet gerçekten var mı?”
İnsanlar kavga istemiyor.
Sürekli taraf olmaktan yoruldu.
İnsanlar sadece normal bir hayat istiyor:
Emeğinin karşılığını almak,
kurala uyduğunda cezalandırılmamak,
çocuğunun geleceğine korkmadan bakabilmek.
Azınlıkların elbette hakları vardır.
Dil, kültür, inanç özgürlüğü korunmalıdır.
Ama bu haklar başkalarının haklarından fazla değildir.
Aynı şekilde çoğunluk olmak da kimseye dokunulmazlık sağlamaz.
Herkes için tek bir hukuk olmalıdır.
Tek bir ölçü.
Tek bir sorumluluk.
Belki de artık şunu kabul etmenin zamanı geldi:
Birbirimizin düşmanı değiliz.
Bizi karşı karşıya getiren şey farklılıklarımız değil,
bölünme siyaseti ve cezasızlıktır.
Daha fazla etiket değil,
herkes için geçerli kurallar istiyoruz.
Çünkü günün sonunda,
azınlık ya da çoğunluk olmadan önce
hepimiz insanız.
Ve hak,
ancak herkese eşit uygulandığında
gerçekten hak olur.
