Van TSO Başkanı Takva: Devam eden savaş şehir ekonomisini olumsuz etkiliyor

Van Ticaret ve Sanayi Odası (Van TSO) Yönetim Kurulu Başkanı Necdet Takva, ABD ve siyonist israilin İran'a yönelik saldırılarına ilişkin İLKHA muhabirine açıklamalarda bulundu. Devam eden savaşın şehir ekonomisini olumsuz etkilediğini ifade eden Takva, özellikle sınır ticareti ve turizm alanında ciddi kayıplar yaşanabileceğini söyledi.

ABD ve israilin İran’a yönelik saldırıları sonrası Türkiye’nin İran’a açılan sınır kapılarından biri olan Kapıköy Sınır Kapısı’nda günübirlik yolcu giriş-çıkışları karşılıklı olarak geçici süreyle durduruldu. Saldırıların 18. Gününde kentte İranlı sayısı yok denecek kadar azaldı.

“Amerika ve israilin İran’a yönelik saldırılarını kınıyorum”

Gelişmeleri kaygıyla takip ettiklerini belirten Başkan Takva, Van ile İran arasında yüzyıllardır süregelen güçlü bir komşuluk ilişkisi olduğuna dikkat çekerek, “Çok üzgünüz, kaygıyla takip ediyoruz. Komşuluk hukuku üzerinden yaklaşık 400 yıldır değişmeyen bir sınır boyunda Van kentiyle, burada yaşayan insanlarla, İran İslam Cumhuriyeti halkının bir birlikteliği var. Dolayısıyla ben israil ve Amerika'nın İran'a yönelik saldırılarını kınıyorum. Doğrusu yani bunu sosyal medya hesaplarımızda da paylaştık; ben israili hiçbir zaman meşru bir devlet olarak görmüyorum. Ortadoğu'da fesadın ve fitnenin tarafı gibi duruyorlar. Böyle bir korsanlar topluluğu olarak değerlendiriyorum. Dolayısıyla İran İslam Cumhuriyeti’ni bu anlamda hem komşuluk hukuku açısından hem de dünyanın en önemli enerji kaynaklarının bulunduğu bir coğrafyada olması hasebiyle bütün dünyanın özenle koruması gereken ilişki geliştirmesi gereken bir ülke olarak görmek lazım. ” dedi.

“Turizm ve ticaret durma noktasına geldi”

Yetkililere çağrıda bulunan Takva, küçük ve orta ölçekli işletmeler için destek talep edeceklerini belirterek, “Özellikle son 10-12 yıl içerisinde Van Ticaret Sanayi Odası'nın İran turizm pazarı üzerinde geliştirdiği gerçekten çok önemli bir çaba ve emek vardır. Geldiğimiz noktada işte kapıların kapanması karşılıklı olarak işte bu yurttaşların artık gelmiyor olması bu anlamda arz talep dengesi içerisinde burada biçimlenen pazarın neredeyse yok olma aşamasına geldiğini görüyoruz. Özellikle 5-6 sektör doğrudan etkileniyor. Konaklama neredeyse yok denecek kadar az. Komşunuzda kavga, ateş olunca tabii başkaları da bu şekilde gelmiyor. Şimdi iş turizminden de olumsuz etkileniyoruz. Yani iki taraflı bir yoksulluğun neredeyse pençesinde işte yarına dair umutlarını diri tutmaya çalışan hatta umutsuzluğa yönelen bir kent var. Dolayısıyla yani karar vericilerin yani ben sizin aracılığınızla bunu da söylemek istiyorum. Van esnafının özellikle mesela Nevruz döneminde, Van Alışveriş Festivali döneminde, Shopping Fest döneminde ciddi bir hazırlığı var. Ve bu hazırlık ne yazık ki artık şimdi yani komşuda ateş yanarken bizim burada eğlenceli festivale yönelik faaliyet yapmamız da ahlaki ve etik değil. Tamam bir farkındalık oluşturmaya çalışıyoruz ama dolayısıyla bir mücbir sebep de var. Yani burada bu borçların ertelenmesi mi olur ya da afet görmüş alanlara uygulanan tedbirler neyse ben özellikle küçük ölçekli esnafın, orta ölçekli tacirin bundan olumsuz etkilendiğini ve önümüzdeki günlerde bunun somut verilerini derleyip taleplerimiz olacak karar vericilerden.” şeklinde konuştu.

“Kayıp 1 milyar doları bulabilir”

Ekonomik kaybın boyutuna da dikkat çeken Takva, “Şimdi biz Ermenistan'la ilişkilerimiz iyi olsun istiyoruz. Azerbaycan'la ilişkilerimiz iyi olsun istiyoruz. Irak'la İlişkilerimiz iyi olsun istiyoruz ama bu İran'a saldırı bütün bölgeyi neredeyse kilitleyen, taraf eden, hatta işte bu tarafla beraber Van şehrini de bertaraf eden bir gelişmeye sahne oluyor. Dolayısıyla bunu doğru bulmuyorum ve kaygıyla izliyoruz. Bir ay daha sürerse Van şehri bu anlamda çok büyük kayıplar yani yaklaşık yıl ortalamasında işte 500-600 milyon dolar ve sürerse bir milyar dolar civarında bir kentsel ve ekonomik kaybımızın olduğunu söyleyebilirim. Bakın geçen yıl 777 bin yani bizim hedefimiz bir milyon yabancı turisti yani yabancı dediğimiz İranlı turist, komşu ülkeden. Bu yıl da hedefimizi yine bir milyon olarak revize etmiştik. Yani olası restleşmeler vardı. Yani biz de dünyaya bigane değiliz. Bakıyoruz, ediyoruz falan ama bugün itibariyle yani şimdi oranın toparlanması, insanların tekrar bu işe bütçe ayırması, gelmesi, gitmesi yani gerçekten şu anda belki de en kötü şey burada ekonomi konuşuyor olmak ya da yerel ticareti konuşuyor olmak. Dolayısıyla tekrar eski düzeyi yakalamak, biraz pazarı çeşitlendirmek, farklı ülkelerle temas etmek. Bunların hepsi bir bütçe gerektiriyor. Yani biz gayretlerimizi asla başladığımız yerin altında tutmayacağız. Yani biraz daha yükselterek çaba edeceğiz ama bu uluslararası ilişkiler, bu hovardalık, Orta Doğu hovardalığı yani Orta Doğu'da hayata geçirilen defineci anlayış ne yazık ki hepimizi olumsuz etkiliyor.” ifadelerini kullandı.

“İranlı turist gelmeyince esnaf zorlandı”

Van TSO Yönetim Kurulu Üyesi Reşit Yaren de yaptığı açıklamada, Van Shopping Fest kapsamında her yıl artan İranlı turist sayısının bu yıl savaş nedeniyle ciddi şekilde düştüğünü belirtti. Yaren, “2014 yılında Van Alışveriş Günleri adı altında Van Shopping Fest diğer adıyla başlayan ve günümüze bugüne kadar devam eden her yıl katkı artarak devam eden odamızın öncülüğünde daha sonra Valiliğe ve Büyükşehir'e devredilen bir organizasyonumuz vardı. Buna binaen de her sene işte Nevruz dolayısıyla artarak gelen bir İranlı turist oluyordu. Bu sene maalesef üzülerek belirtmek istiyorum ki bu savaş dolayısıyla bunu beceremedik. Biz bütün hazırlıklarımızı yaptık, bütün çalışmalarımızı buna endeksli yaptık ama istemeyerek emperyalist güçlerin bölgemizde yapmış oldukları fitneliği, fesatlığı başlatmış oldukları bir savaştan dolayı maalesef İranlı komşularımız gelmiyor. Esasında o anlamda da onları da tebrik ediyorum. Yani bir savaş olmasına rağmen adamlar ülkelerini, vatanını, bayrağını bırakıp gitmiyor. Tam tersine geri dönüş oluyor. Bizim yerel esnafımızın, tüccarımızın, Vanlı hemşehrilerimizin bu anlamda bir çalışması, hazırlıkları vardı ama gelmemesi bu da bizim esnafımızı kötü etkilemiş oldu.” diye konuştu. (İLKHA)