HABER CEMALPEKER 

Sosyal medya platformlarında son dönemde Terme Süs Bitkileri Tarıma Dayalı İhtisas Organize Sanayi Bölgesi hakkında çeşitli iddialar ortaya atılmakta, projenin varlığı, uygulanabilirliği ve ekonomik karşılığı konusunda kamuoyunda soru işaretleri oluşturulmaya çalışılmaktadır. Bu çalışma, resmî fizibilite raporuna ve teknik verilere dayalı olarak hazırlanmış kapsamlı bir bilgilendirme metnidir. Amaç, oluşan yanlış algıları ortadan kaldırmak ve kamuoyunu belgeye dayalı bilgilerle aydınlatmaktır.

Terme Süs Bitkileri Tarıma Dayalı İhtisas Organize Sanayi Bölgesi, Samsun ili Terme ilçesi Ahmetbey ve Yalı mahalleleri sınırları içerisinde planlanan, toplam 1 milyon 497 bin 186 metrekarelik alana sahip büyük ölçekli bir tarımsal üretim ve sanayi entegrasyon projesidir. Projenin fizibilite raporu Eylül 2023 tarihinde hazırlanmış, Terme Belediyesi ile Terme Ticaret ve Sanayi Odası tarafından Tarım ve Orman Bakanlığına sunulmak üzere tamamlanmıştır. Çalışma sürecinde Samsun Valiliği, Samsun Büyükşehir Belediyesi ve ilgili diğer kurumlar destekleyici kurumlar arasında yer almıştır.

Projenin sektörel kapsamı tarım bitkisel üretim seracılık alanındadır. Temel amaç, Samsun ve özellikle Terme ilçesinin süs bitkileri ve çiçekçilik alanındaki potansiyelini modern üretim teknikleriyle değerlendirmek, katma değeri yüksek üretim modeli oluşturmak ve tarım sanayi entegrasyonunu sağlamaktır. Karadeniz Bölgesi’nde süs bitkileri üretiminde önemli bir yere sahip olan Samsun’un bu alandaki kapasitesinin artırılması hedeflenmektedir.

Proje alanında en az 10 dekar büyüklüğünde 58 adet sera parseli planlanmıştır. Bunun yanında 14 sanayi parseli, teknik altyapı alanları, idari ve sosyal tesis alanı, lojistik ve tır parkı alanı ile geniş yeşil alan ve yol düzenlemeleri yer almaktadır. Planlama, Tarıma Dayalı İhtisas Organize Sanayi Bölgeleri Yönetmeliğine uygun şekilde yapılmıştır. Alanın imar planı hazırlanmış, jeolojik ve jeoteknik etütler tamamlanmış, ilgili kurumlardan kurum görüşleri alınmış ve hukuki çerçeve içerisinde süreç yürütülmüştür.

İstihdam boyutu, projenin en önemli sosyal etkilerinden biridir. Süs bitkileri üretiminde ortalama bir dekar alanda 1,5 personel istihdam edilmektedir. Planlanan sera alanları dikkate alındığında yalnızca sera üretim alanında yaklaşık 1140 kişinin istihdam edilmesi öngörülmektedir. Teknik altyapı, sanayi, idari ve lojistik alanlarla birlikte toplam istihdamın yaklaşık 1520 kişiye ulaşacağı hesaplanmaktadır. Bu istihdamın önemli bir bölümünün kadın iş gücünden oluşması beklenmektedir. Özellikle üretim süreçlerinde kadın istihdam oranının yüksek olması öngörülmektedir. Bu durum, Terme ilçesinde kadınların ekonomik hayata katılımı açısından önemli bir dönüşüm potansiyeli taşımaktadır.

Proje aynı zamanda bölgesel kalkınma politikalarıyla uyumludur. Samsun ili, sosyo ekonomik gelişmişlik sıralamasında üçüncü kademe gelişmiş iller arasında yer almaktadır. Terme ilçesi de üçüncü kademe gelişmiş ilçeler kategorisindedir. Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar kapsamında Samsun üçüncü bölge teşviklerinden yararlanmaktadır. Bu kapsamda vergi indirimi, sigorta primi işveren hissesi desteği, yatırım yeri tahsisi gibi destek unsurları söz konusudur. Ayrıca Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından Tarıma Dayalı İhtisas Organize Sanayi Bölgelerine kamulaştırma, etüt proje ve altyapı giderleri için kredi desteği sağlanabilmektedir. Bakanlık yatırım programına alınması halinde uygun faiz oranı ve uzun vadeli geri ödeme imkanı bulunmaktadır.

Proje, On Birinci Kalkınma Planı hedefleriyle de uyumludur. Kalkınma planında örtü altı yetiştiriciliğinin geliştirilmesi, modern seraların kurulması, tarım sanayi entegrasyonunun güçlendirilmesi ve kırsal kalkınmanın desteklenmesi hedefleri yer almaktadır. Terme Süs Bitkileri Tarıma Dayalı İhtisas Organize Sanayi Bölgesi bu hedeflerle doğrudan örtüşmektedir. Ayrıca Tarım ve Orman Bakanlığı 2023 Stratejik Planında TDİOSB’lerin desteklenmesi ve tarım sanayi entegrasyonunun güçlendirilmesi açık şekilde ifade edilmiştir.

Proje alanında sulama suyu ihtiyacı için sondaj kuyuları planlanmış, teknik altyapı kapsamında içme ve kullanma suyu şebekesi, bitki sulama suyu şebekesi, atık su şebekesi, yağmur suyu drenaj sistemi, elektrik ve telekom altyapısı planlanmıştır. Isıtmalı modern teknolojik seralar kurulması hedeflenmektedir. Bu seralarda yüksek katma değerli süs bitkileri üretilecek, mezat ve sergi alanları aracılığıyla ürünlerin pazarlanması sağlanacaktır. Ulusal ve uluslararası pazarlara erişim hedeflenmektedir. Avrupa, Rusya ve Orta Asya ülkeleri potansiyel ihracat pazarları arasında yer almaktadır.

Sosyal medyada dile getirilen iddiaların aksine, proje teknik, ekonomik ve hukuki açıdan planlanmış, fizibilitesi hazırlanmış ve kamu kurumlarının bilgisi dahilinde yürütülen bir çalışmadır. Bu yatırım yalnızca sera kurulumu değil, planlı bir üretim merkezi, kümelenme modeli ve tarım sanayi entegrasyon projesidir. Amaç, Terme’yi süs bitkileri üretiminde bölgesel bir merkez haline getirmek, üreticilere modern altyapı sunmak ve ilçeye kalıcı ekonomik katkı sağlamaktır.

Sonuç olarak Terme Süs Bitkileri Tarıma Dayalı İhtisas Organize Sanayi Bölgesi, resmi fizibilite çalışması yapılmış, mali analizleri tamamlanmış, istihdam ve ihracat potansiyeli yüksek, bölgesel kalkınmaya katkı sağlayacak stratejik bir yatırımdır. Kamuoyunda oluşan yanlış algıların aksine proje kağıt üzerinde kalmış bir fikir değil, teknik verilerle temellendirilmiş ve uygulanabilirliği ortaya konmuş bir kalkınma hamlesidir. Terme ilçesi için ekonomik, sosyal ve üretim odaklı yeni bir dönemin kapısını aralayabilecek nitelikte bir projedir.