Prof. Dr. Ulaş: Çocuklara yönelik şefkat merkezli bir yaklaşım göstermekle doğru sonuçlara ulaşılabilir

Mardin’in merkez Artuklu ilçesinde, Said Nursi Anadolu İmam Hatip Lisesi tarafından, sivil toplum kuruluşlarının da destekleriyle "Gelecekten Geleceğe" temalı bir program düzenlendi.

Milli Eğitim Müdürlüğü Konferans Salonu’nda gerçekleştirilen etkinliğe HÜDA PAR Mardin İl Başkanı İsmail Çevik, Mardin Vali Yardımcısı Hasan Kurt, kentte faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri ve çok sayıda vatandaş katıldı.

Programa konuşmacı olarak Aile Danışmanı Adnan Kalkan ile Atatürk Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Abdulhak Halim Ulaş katıldı.

"Nefsini ıslah etmeyen başkasını ıslah edemez"

Aile Danışmanı Adnan Kalkan konuşmasında şunları söyledi: "Çocuklarımız üzerinden baktığımız zaman dijitale ve sosyal medyaya çok ciddi anlamda maruz kaldığımızı görüyoruz ve bununla birlikte yetişkinlerin de aynı şekilde maruz kaldığını görüyoruz. Üstad Bediüzzaman, ‘Nefsini ıslah etmeyen başkasını ıslah edemez’ pedagojik sözü burada dolayısıyla dile getirmemiz gerekiyor. Çünkü yapılan araştırmalar en fazla gençler ve çocuklar üzerinde yoğunlaşmaktadır. Evet, bunu önemsiyorum çünkü pedagoji ve pedagojik psikoloji bize söylüyor ki; 0-8 yaş, 8-12 yaş, 12-16 yaş, 16-24 yaş olmak üzere bu yaş aralıkları önemlidir. Özellikle 16 yaşına kadar olan çocukların ve gençlerin beyninin prefrontal korteks dahil bütün olarak gelişim sürecinde oldukları için, herhangi bir zarar gelişimlerini engeller. Dolayısıyla çocuklar ve gençler daha kritik konumdadır. Ama yapılan araştırmalarda 24-35 yaş aralığı bağımlılık oranının en fazla olduğu yaş aralığıdır. Neden? Çünkü ‘Nefsini ıslah edemeyen başkasını ıslah edemez’ ilkesinin burada daha önemli bir şekilde geçerli olduğunu görüyoruz."

Günümüzde "Yalnızlık gençleri"nin yetiştiğine dikkat çeken Kalkan, "Çocuklarda olsun, gençlerde olsun, dijital oyunlara veya sosyal medyaya kapılmanın sebeplerine baktığımız zaman; özellikle ‘betonlaşma’ sürecinden sonra, yani insanların kırsal kesimlerden müstakil evlerden apartmanlara taşınmasıyla birlikte insanlar arasındaki etkileşim, iletişim, misafirlik gibi ilişkiler zayıflamıştır. Ayrıca çekirdek aile yapısına geçişle birlikte nenelerin, dedelerin, teyzelerin ve halaların geri planda kalması sonucunda ‘yalnızlık gençleri’ ve ‘yalnızlık çocukları’ yetişmeye başlamıştır. Bir de kendimize iğneyi ebeveyn olarak batıralım: Uzmanların ve psikologların maalesef Batı kaynaklı yaklaşımları bizim kültürümüze uyarlamakta zorluk çektiğini görüyoruz. İklim başta olmak üzere çevresel faktörler insanın psikolojisini ve psikopatolojisini etkilemektedir. Batı menşeili kitapların tek taraflı şekilde uygulanmaya çalışılması, terapilerde ve danışmanlıklarda da bu durumun devam etmesi sonucunda sorunlar ortaya çıkmaktadır. Örneğin bazı kaynaklarda ‘Bir çocuğun ardından en az 4 yıl sonra diğer çocuk olmalı’ denilmektedir. Ancak bu durumda çocuklar arasında etkileşim, oyun ve sosyalleşme zayıflayabilir." ifadelerini aktardı.

"İnsan önce kendi nefsinden başlamalıdır"    

Aile Danışmanı Adnan Kalkan

Kalkan, "Dolayısıyla problemler evet var. Bu çocukların ve gençlerin sosyal medya ve dijital oyunlara yönelmesindeki temel sebeplerden biri aslında bir boşluktan kaynaklanıyor. Aile içerisinde anne babaların çocuğa zaman ayıramaması büyük bir etkendir. Anne babanın kendisinin ekranlara zaman ayırması ve çocuğa her akşam yarım saat bile kaliteli zaman ayıramaması temel sebeplerden biridir. Çocuk sosyal hayatta başarılı olamadığında veya iletişim kuramadığında kendini dijital hayata yönlendirir ve orada var olmaya çalışır. Dolayısıyla insan önce kendi nefsinden başlamalıdır." dedi.

"Çocuk eğitmek, kendini eğitmektir"

Prof. Dr. Abdulhak Halim Ulaş

Atatürk Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Abdulhak Halim Ulaş ise doğru çocuk yetiştirme hususlarına değinerek, "Birinci prensibimiz her zaman şudur: ‘Çocuk eğitmek, kendini eğitmektir.’ Sadece tek bir Batılı düşüncenin hayatımızı şekillendirmesi mümkün değildir. Kur’an-ı Kerim bu konuda derin anlamlar ve net hükümler sunar. Allah Teâlâ şöyle buyurur: ‘Ey insanlar! Kendinizi ve ailenizi, yakıtı insanlar ve taşlar olan ateşten koruyun.’ Müfessirler burada önce ‘kendinizi’, sonra ‘ailenizi’ ifadesinin çok önemli olduğunu vurgular. Eğer kendimizi gerçekten yetiştirir ve donanımlı hale getirirsek, günümüzde internetten bilgiye ulaşmanın da kolay olmasıyla birlikte çok güzel sonuçlar elde edebiliriz. Ayrıca hadiste ‘Hiçbir baba çocuğuna güzel ahlaktan daha hayırlı bir miras bırakmaz’ buyurulmaktadır. Çalışıyoruz ve bunu çocuklarımız için yaptığımızı söylüyoruz. Ancak güzel ahlak, tutumluluk ve merhamet yoksa tüm bu çabalar boşa gidebilir." ifadelerini kaydetti.

"Çocuklarla yaşanan sorunların çoğu ilişki sorunudur"

Çocuklara şefkat merkezli bir yaklaşım geliştirmekle doğru sonuçlara ulaşmanın mümkün olacağını vurgulayan Ulaş, "Anne-babalar evde bir sorunla karşılaştıklarında hemen öfkelenmek yerine durumu ölçüp ayarlayabilmelidir. Burada soğukkanlılık gereklidir. Termometre sadece sıcaklığı ölçer ama termostat sıcaklığı ayarlar; biz de anne-baba olarak termostat gibi olmalıyız. İkinci prensibimiz: ‘Çocuklarla yaşanan sorunların çoğu ilişki sorunudur.’ Eğer etkili bir iletişim kurulursa, sorunların hem görünen hem de altında yatan nedenleri anlaşılabilir. Sadece görünen sorunlarla ilgilenmek yeterli değildir. Nitekim Allah Teâlâ Peygamber Efendimiz için, ‘Eğer kaba ve katı yürekli olsaydın, insanlar etrafından dağılır giderdi’ buyurmaktadır. Burada önemli olan şudur: Çocuklar bizim malımız değildir, onlar bize emanet edilmiştir. Eğer bu emanete hakkıyla yaklaşabilirsek çok daha sağlıklı sonuçlar elde ederiz. Sahiplik bilincinden emanet bilincine geçildiğinde, çocuklara şefkat merkezli bir yaklaşım geliştirmek mümkün olur." şeklinde kaydetti. (İLKHA)