Sayıştay raporu, Makine ve Kimya Endüstrisi AŞ’de görevden ayrılan bazı personelin gizlilik ve rekabet yasağını ihlal ederek rakip firmalarda çalıştığını, uygulanması gereken ağır para cezalarının ise tahsil edilmediğini ortaya koydu.
Makine ve Kimya Endüstrisi AŞ’de (MKE AŞ) dikkat çekici bir denetim bulgusu kamuoyuna yansıdı. Sayıştay’ın denetim raporuna göre, kurumdan çeşitli nedenlerle ayrılan ya da emekli olan bazı personelin, şirketle imzaladıkları gizlilik, rekabet ve sır saklama taahhütnamesine aykırı biçimde rakip şirketlerde çalışmaya başladıkları belirlendi. Daha da çarpıcı olan ise bu ihlallere rağmen taahhütname kapsamında uygulanması gereken cezaların tahsil edilmemesi oldu.
Raporda yer alan bilgilere göre, MKE AŞ ile çalışan personel arasında imzalanan taahhütname uyarınca, işten ayrılan personelin iki yıl boyunca şirketin faaliyet alanına giren konularda kendi adına ya da rakip kuruluşlarda çalışması yasaklanmıştı. Bu hüküm, kurumun ticari sırlarının ve stratejik bilgilerinin korunmasını amaçlıyordu.
Ancak Sayıştay incelemeleri, bu yasağa rağmen bazı eski çalışanların doğrudan rakip şirketlerde istihdam edildiğini ortaya koydu. Taahhütnameye göre yasağa aykırı hareket eden personelin her ay için 50 bin Avro ceza ödemesi gerekiyordu. Uygulamada ise bu cezaların ne tahsil edildiği ne de etkin bir takibinin yapıldığı belirlendi.
Denetim raporunda, rekabet yasağını ihlal eden personelin durumunun takip edilmesi ve taahhütnamede öngörülen cezaların gecikmeksizin uygulanması gerektiği vurgulandı. Sayıştay, bu eksikliğin hem kurumsal hak kaybına yol açtığını hem de caydırıcılığı ortadan kaldırdığını belirtti.
Raporda yer alan bir diğer dikkat çekici başlık ise tedarikçilerle yapılan sözleşmelere ilişkin oldu. Buna göre, tedarikçilerin yükümlülüklerini zamanında yerine getirmemesi nedeniyle kesilen gecikme cezalarının, iş bitiminden sonra süre uzatımı verilerek iade edildiği tespit edildi. Teslim programına uyulmaması sebebiyle uygulanan cezaların, daha sonra fiilen geçersiz hale getirildiği ifade edildi.
Ayrıca tedarikçilerden kaynaklanan geç teslimler nedeniyle MKE AŞ’nin ilgili idarelere ödediği bazı gecikme cezalarının, sorumlu tedarikçilere rücu edilmediği de rapora yansıdı.
Sayıştay raporuna göre, şirketin fabrikalarında yürütülen sözleşmeli işler kapsamında; üretimde yaşanan aksaklıklar ve yurt içi-yurt dışı malzeme tedarik sorunları gibi nedenlerle, 2024 yılı sonu itibarıyla toplam 366 milyon 309 bin 629 TL gecikme cezası ödendi.
Denetçiler, teslim sürelerinin belirlenmesinde üretim kapasitesi ve tedarik süreçlerinin daha gerçekçi şekilde dikkate alınması gerektiğini vurgulayarak, benzer mali kayıpların önüne geçilmesi için yönetime açık bir uyarıda bulundu.