Burhan Uçaner

Düşünün, 22 Kasım 1963, Dallas’ın güneşli sokaklarında bir başkanlık konvoyu ilerliyor. Gökyüzü mavi, kalabalık coşkulu – ama birden üç mermi sesi yırtıyor havayı. John F. Kennedy, arkasına yığılıyor; dünya şokta. O gün, Amerika’nın altın çocuğu, bir “yalnız kurt” tarafından mı vuruldu, yoksa derin bir komplonun parçası mıydı? Altmış yıldan fazla süredir bu soru, geceleri uykuları kaçırıyor. Warren Komisyonu’nun “tek tetikçi” tezi, resmi tarih kitaplarında duruyor, ama 2025’te CIA’nın deklasifiye edilen arşivleri, bu hikayenin karanlık köşelerini aydınlatıyor. Oswald’ın Meksika Şehri’nde Küba ve Sovyet elçiliklerinde “defeksiyon” sinyalleri verirken CIA ajanlarının onu izlediği, ama bu detayları Kongre’den sakladığı belgeler… İşte bunlar, suikastın resmi portresini çatlatıyor. Ulusal Arşivler’in Mart 2025 yayımlarından CIA’nın iç raporlarına, tarihçi analizlerinden whistleblower ifadelerine kadar bütün gölge detaylar. Şimdi, bu belgelerin ışığında, JFK’nin ölümünün sırlarını adım adım açalım.

Oswald’ın Meksika Şehri Macerası: Bir İstihbarat Labirenti

Lee Harvey Oswald, suikasttan haftalar önce, Eylül-Ekim 1963’te Meksika Şehri’nde. Resmi hikaye basit: Sovyet ve Küba elçiliklerine uğramış, vize peşinde koşmuş, ama reddedilmiş. Ama 2025 belgeleri, bu ziyaretin CIA için bir “istihbarat altını” olduğunu gösteriyor. Ulusal Arşivler’in Mart 2025’te yayımladığı dosya 104-10332-10023, CIA’nın Oswald’ı “assassination records” kapsamında izlediğini doğruluyor. Oswald, Küba elçiliğinde “defeksiyon” sinyalleri vermiş – yani Batı’dan kaçma niyeti. CIA’nın Meksika İstasyonu, bunu telefon dinlemeleri ve fotoğraf çekimleriyle kaydetmiş. Ama ilginç kısım: Bu kayıtlar, yıllarca redakte edilmiş, yani sansürlenmiş halde kalmış. Neden? Çünkü Oswald, CIA fonlu anti-Kastro gruplarıyla dolaylı temas halinde.

Mary Ferrell Vakfı’nın analizlerine göre, Oswald’ın New Orleans’taki pro-Kastro broşürleri, anti-Kastro Kübalı sürgün grubu DRE (Directorio Revolucionario Estudiantil) ile kesişiyor. DRE, CIA’nın “aile mücevherleri” operasyonlarının parçası – yani gizli casusluk ağı. 2025’te açılan dosya 104-10337-10014, Oswald’ın “201” dosyasını (CIA’nın bireysel takip dosyası) detaylandırıyor: Pre-assassination döneminde 40 belge var, ama çoğu Meksika temaslarını gizliyor. Tarihçi Fredrik Logevall’ın Harvard Gazette’deki yorumu net: Bu belgeler, CIA’nın Oswald’ı “kullanılabilir varlık” olarak gördüğünü ima ediyor. Oswald, Küba elçiliğinde Kübalı diplomatlarla konuşurken, CIA ajanları izliyor – ama bunu Warren Komisyonu’na tam anlatmıyorlar. Neden gizlilik? Belki de ajansın Kastro’yu devirme planları (Operation Mongoose) Oswald’ı istemeden dahil etmiş, suikast sonrası paniğe yol açmış.

CIA’nın Kongre’ye Yalanları: Church Komitesi’nin Gölgesi

Asıl çarpıcı nokta, CIA’nın bu bilgileri Kongre’den saklaması. 1975’te Church Komitesi – CIA’nın kirli işlerini inceleyen Senato paneli – Oswald’ın Meksika temaslarını sorguluyor. Ama ajans, “bilmiyorduk” diye yanıt veriyor. 2025 belgeleri, bu yalanı ifşa ediyor. Dosya 104-10004-10199, Oswald’ın Meksika raporu: 23 sayfa, 1963 tarihli, ama Church’e sunulurken sansürlenmiş. Komite, CIA’nın iç denetim raporlarını (Inspector General raporları) talep ediyor, ama ajans “yok” diyor. Oysa 2025’te açılan ARRB önerileri (Assassination Records Review Board), CIA’nın Oswald dosyasını “parçalara ayırdığını” gösteriyor. Mesela, dosya 104-10001-10015: Richard Helms’in Warren’a gönderdiği Oswald seyahat raporu, ama Church’e aynı bilgi kısmen verilmiş.

George Joannides’in hikayesi burada kritik. CIA subayı, DRE’yi yönetiyor, kod adı “Howard”. 2025 belgeleri, Joannides’in Oswald’la bağlantılı grubu denetlediğini doğruluyor – New Orleans’ta DRE militanları, Oswald’la sokak kavgası yapmış. Ama 1978’de House Select Committee on Assassinations (HSCA) önünde ifade verirken, “DRE’yle ilgim yok” diyor. Yalan. Mary Ferrell’in sitesinde vurgulanıyor: 17 aylık DRE ilerleme raporları kayıp, CIA hâlâ saklıyor. Bu, ajansın Kongre’yi kasten yanıltması demek. Tarihçi Larry Hancock’ın The Oswald Puzzle kitabında da bu bağlantı işleniyor: Oswald, anti-Kastro operasyonlarında “kurban” mı yoksa “ajan” mı? Belgeler, CIA’nın suikast sonrası “kapak” operasyonu yürüttüğünü ima ediyor – yani gerçeği örtbas.

2025 Belgelerinin Etkisi: Komplo Teorilerini Yeniden Alevlendirmek

Bu belgeler, JFK suikastını “devlet içi komplo” olarak görenleri haklı çıkarıyor mu? Henüz tam değil, ama soru işaretleri çoğalıyor. Ulusal Arşivler’in 18 Mart 2025 yayımları, JFK Records Act’in son aşaması: Tüm redakte dosyalar açıldı, 88% zaten halka açıktı, ama kalanlar CIA’nın “aile mücevherleri”ni aydınlatıyor. Örneğin, dosya 124-10271-10303: CIA’nın ABD içi casusluk operasyonları, Oswald’ın Meksika bağlantılarıyla kesişiyor. New York Times’ın Mart yorumu: Belgeler, Oswald’ın yalnız olmadığını, ama CIA’nın ihmali mi yoksa kasıtı mı olduğunu göstermiyor.

Whistleblower iddiaları da var: 2025’te eski bir CIA yetkilisi, ajansın Church’e yalan söylediğini ima ediyor – IG raporlarında “Kongre’yi kandırdık” diye övünç notu. Ama bu, henüz tam doğrulanmış değil; Kongre duruşmaları (Mayıs 2025) bunu tartışıyor. İddia: CIA, Oswald’ın Meksika fotoğraflarını (gri kanister, “Oswald Mexico” etiketi) saklamış. Eğer doğruysa, suikastın resmi tarihini sarsar. Al Jazeera ve 6ABC gibi kaynaklar, “yeni detaylar Oswald’ın aylar önceki faaliyetlerini aydınlatıyor” diyor, ama lone gunman tezini bozmuyor.

Sonuçta, bu belgeler bir kapı aralıyor: CIA, Oswald’ı biliyordu, izliyordu, ama paylaşmadı. Neden? Belki Kastro operasyonlarını korumak için, belki daha derin bir sır. Tarihçiler gibi Joseph Stiglitz, “gizlilik demokrasiyi baltalıyor” diyor. JFK suikastı, hâlâ bir bulmaca – ama 2025 parçaları, resmin karanlık köşelerini aydınlatıyor.