Bugün, 8 Ocak 2026 Perşembe
İran’da aylardır devam eden ekonomik sıkıntıların tetiklediği protestolar, rejim açısından daha ciddi bir tabloya dönüşüyor. ABD merkezli Fox News’in, İran Ulusal Direniş Konseyi (NCRI) kaynaklarına dayandırdığı haberinde, Irak sınırına yakın İlam eyaletindeki Abdanan ve Malekşahi kentlerinin fiilen protestocuların kontrolüne geçtiği iddia edildi.
Haberde yer alan bilgilere göre, güvenlik güçleri her iki kentte de sokaklardan çekilmek zorunda kaldı. NCRI, bu geri çekilmenin protestocuların sayısal üstünlüğü ve artan sokak baskısı nedeniyle gerçekleştiğini savunuyor. Ancak söz konusu iddiaların bağımsız kaynaklarca henüz doğrulanamadığı özellikle vurgulanıyor.
Fox News’e konuşan NCRI’ye yakın kaynaklar, özellikle Abdanan kentinde kamu binaları çevresinde yoğun çatışmalar yaşandığını ileri sürdü. İddiaya göre, rejime bağlı güvenlik unsurları kalabalık gruplar karşısında geri adım atmak zorunda kaldı.
Malekşahi’de ise protestocuların sokaklarda kontrolü ele aldığı, güvenlik güçlerinin müdahaleyi geçici olarak durdurduğu öne sürülüyor. NCRI, bu gelişmelerin İran genelinde süren eylemler açısından “kritik bir eşik” anlamına geldiğini savunuyor.
Öte yandan haberde, İran’daki sıkı medya kontrolü ve internet kısıtlamaları nedeniyle sahadan gelen bilgilerin doğrulanmasının güç olduğu da hatırlatılıyor.
NCRI’ye yakınlığıyla bilinen muhalif lider Maryam Rajavi, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı paylaşımda Abdanan ve Malekşahi’de sokağa çıkan göstericilere teşekkür etti. Rajavi, protestocuların “rejimin baskı güçlerini geri çekilmeye zorladığını” iddia ederken, eylemlerin ülkenin farklı bölgelerinde de devam ettiğini öne sürdü.
Rajavi’nin paylaşımı, muhalif çevrelerde moral kaynağı olarak görülürken, İran yönetimi tarafından “yurt dışından yönlendirilen propaganda” olarak değerlendiriliyor.
Uzmanlara göre protestoların temelinde derinleşen ekonomik kriz yatıyor. Son dönemde:
İran riyali dolar karşısında ciddi değer kaybetti
Yıllık enflasyon oranı yaklaşık %50 seviyelerine ulaştı
Batı yaptırımları iç piyasadaki baskıyı artırdı
Küçük esnaf ve genç işsizler ekonomik çıkmazla karşı karşıya kaldı
Uluslararası ajanslara yansıyan değerlendirmelerde, İsrail’le yaşanan askeri ve siyasi gerilimlerin de ekonomik baskıyı artırdığı algısının sokaktaki tepkiyi büyüttüğü ifade ediliyor.
Reuters, Guardian ve Al Jazeera gibi farklı ülkelerden yayın yapan medya kuruluşları, protestoların yalnızca batı vilayetleriyle sınırlı kalmadığını belirtiyor. Haberlere göre Tahran başta olmak üzere onlarca şehirde zaman zaman kitlesel gösteriler düzenleniyor.
İranlı yetkililer ise olayları “dış güçlerin kışkırtması” olarak tanımlıyor. Güvenlik güçlerinin birçok kentte göz yaşartıcı gaz ve sert müdahale yöntemleri kullandığı, protestoların örgütlenmesini zorlaştırmak için internet erişimine ciddi kısıtlamalar getirildiği bildiriliyor.
Sosyal medya platformlarına erişim zaman zaman tamamen kesilirken, ülke içi iletişim altyapısının da bilinçli şekilde yavaşlatıldığı öne sürülüyor.
