16723,43%0,02
43,61% 0,06
51,97% 0,00
7052,30% -0,91
11665,04% 0,00
Fiyatlar Sert Düştü, Piyasa Karıştı
Türkiye’nin en önemli tarımsal ihracat ürünlerinden biri olan fındıkta yaşanan ani fiyat dalgalanmaları sektörde ciddi rahatsızlık yarattı. Serbest piyasada 350 liraya kadar çıkan fındık fiyatları kısa süre içinde 220 liraya kadar gerilerken, üreticiler bu düşüşün piyasa gerçekleriyle bağdaşmadığını savunuyor.
Üretici temsilcileri ve ziraat odaları, İtalyan çikolata devi Ferrero’nun piyasadaki ağırlığını kullanarak fiyatları baskıladığını öne sürerken, Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) devreye girmesi gerektiğini vurguluyor.
“Ferrero’nun Eli Bilinçli Şekilde Güçlendirildi”
Altınordu Ziraat Odası Başkanı Atakan Akça, yaşanan sürecin tesadüf olmadığını belirterek dikkat çeken iddialarda bulundu. Akça’ya göre, TMO’nun geçen mayıs ayında sattığı 100 bin ton fındığın yaklaşık 80 bin tonu 120 liradan Ferrero’nun depolarına girdi.
Akça ayrıca, Ferrero’nun Rekabet Kurumu’na başvurarak sezon başında alım taahhüdünü düşürttüğünü ifade etti. Normal şartlarda 45 bin ton fındık alması gereken firmanın taahhüdünün 30 bin tona indirildiğini belirten Akça, “Bu karar Ferrero’nun elini rahatlattı ve piyasayı yönlendirmesinin önünü açtı” dedi.
“Biat Etmeyene Operasyon” İddiası
Akça, Ferrero’nun kendisine bağlı olmayan tüccar ve sanayicilere karşı ekonomik baskı uyguladığını öne sürdü. Sezon başında yüksek fiyattan fındık alan yerli tüccar ve sanayicilerin hedef alındığını savunan Akça, büyük sermayeli firmaların finansal veriler üzerinden piyasayı daralttığını söyledi.
“Kim hangi bankadan kredi kullanmış, ne kadar stok yapmış biliyorlar. Kendilerine uymayanlara operasyon yapılıyor” ifadelerini kullandı.
TMO’ya Açık Çağrı: 300 Liradan Alım Yapın
Ziraat odaları, çözümün TMO’nun piyasaya müdahalesinden geçtiğini vurguluyor. Akça, üreticinin elinde hâlâ yaklaşık 100 bin ton fındık bulunduğunu, fiyatlar düştüğü için satış yapılmadığını belirterek, TMO’nun 300–320 lira bandından alım açıklaması yapması gerektiğini söyledi.
Fatsa Ziraat Odası Başkanı Haydar Gürsu da benzer şekilde, yabancı tekelci firmaların ve bazı yerli iş birlikçilerinin piyasayı bilinçli olarak baskıladığını ifade etti. Gürsu, bu firmaların fındığı ticari ürün değil, üretimde ham madde olarak gördüğünü ve bu nedenle düşük fiyatın hedeflendiğini dile getirdi.
Rekabet Kurumu’na Müdahale Çağrısı
Gürsu, fiyatların düşmesinin serbest piyasa kurallarıyla açıklanamayacağını belirterek, Rekabet Kurumu’nun manipülatif davranışlara karşı süreci başlatması gerektiğini söyledi. TMO’nun alım politikasıyla çiftçiye güven vermesinin hem bu sezonu hem de gelecek sezonu kurtaracağı vurgulandı.
“Üretici Bahçeden Kopabilir” Uyarısı
Türkiye Ziraat Odaları Birliği Yönetim Kurulu Üyesi Arslan Soydan ise fiyatların 220 liraya gerilemesinin üreticide ciddi moral bozukluğu yarattığını söyledi. Soydan, “TMO 300 liradan alım yapmazsa üretici bahçeye girmeyecek, gübre atmayacak. Bu, gelecek sezon için büyük risk” dedi.
Eski Ulusal Fındık Konseyi Başkanvekili Onur Şahin de devletin daha güçlü bir düzenleyici rol üstlenmesi gerektiğini belirterek, yerli üretici, sanayici ve ihracatçının korunmasının stratejik bir zorunluluk olduğunu ifade etti.