Bugün, 9 Ocak 2026 Cuma
Yılmaz, TÜİK tarafından açıklanan son Gelir Dağılımı ve Yoksulluk İstatistikleri'nin, üniversite diplomasının artık ekonomik güvence olmaktan çıktığını ortaya koyduğunu ifade etti.
'Üniversite Diploması Artık Bir Zırh Değil'
Yazısında, yükseköğretimin uzun yıllar boyunca sınıf atlamanın anahtarı olarak görüldüğünü hatırlatan Yılmaz, gelinen noktada diplomanın yoksulluk riskine karşı koruyucu bir işlev görmediğini vurguladı.
"Üniversite diploması artık bir zırh değil, hatta bazen yoksulluk riskine açılan bir kapı haline geldi" ifadelerini kullanan Yılmaz, mevcut tablonun artık görmezden gelinemeyecek bir boyuta ulaştığını kaydetti.
14 Katlık Artış: 'Rakamlar Tokat Gibi'
Mustafa Yılmaz, verilerle ortaya koyduğu değerlendirmesinde, 2006 yılında yükseköğrenim mezunu olup yoksulluk sınırının altında yaşayanların sayısının yalnızca 24 bin olduğunu, 2025 verilerine göre bu rakamın 344 bine yükseldiğini belirtti.
Artış oranının 14 katı aştığını vurgulayan Yılmaz, yoksulluk riski kriteri genişletildiğinde tablonun daha da ağırlaştığını ifade etti. Medyan gelirin yüzde 60'ı esas alındığında, 633 bin üniversite mezununun ekonomik olarak ciddi risk altında bulunduğunu dile getirdi.
Gelirde 'Aşağı Doğru Eşitlenme'
Üniversite eğitiminin gelir farkı yaratma gücünün giderek zayıfladığını kaydeden Yılmaz, 2009 yılında bir üniversite mezununun, eğitim almamış bir kişiye kıyasla 4,7 kat fazla gelir elde ettiğini, bugün ise bu farkın 3 kata gerilediğini belirtti.
Türkiye'de ortalama aylık gelirin 33 bin 593 lira, üniversite mezunlarının ortalama gelirinin ise 47 bin 237 lira olduğunu aktaran Yılmaz, bu rakamın ülke ortalamasının yalnızca 1,4 katına denk geldiğini vurguladı. Yılmaz, asgari ücretin fiilen ortalama ücrete dönüştüğü bir yapıda, yükseköğrenim mezunlarının da genel gelir yığılmasının içine çekildiğini ifade etti.
'Yatırımın Geri Dönüşü Zarar Tablosu'
OECD verilerine de değinen Yılmaz, bir yükseköğretim öğrencisinin devlete ve ailesine yıllık maliyetinin yaklaşık 465 bin TL olduğunu belirtti. Bu yatırımın amacının bireysel refah ve ülke kalkınması olduğunu hatırlatan Yılmaz, ortaya çıkan sonucun ise milyonlarca liralık kamu ve aile yatırımına rağmen yoksulluk riski olduğunu kaydetti.
'Çözüm Diploma Değil, Yetkinlik'
Yazısının sonuç bölümünde mevcut eğitim anlayışının sürdürülebilir olmadığını belirten Mustafa Yılmaz, çözümün yalnızca üniversite mezunu sayısını artırmak olmadığını vurguladı.
Yılmaz, nitelikli teknik eğitime, piyasa ile entegre uzmanlıklara ve diplomadan ziyade yetkinliği merkeze alan bir modele geçilmesi gerektiğini ifade ederek, aksi halde gelecekte yoksul üniversite mezunu sayısının çok daha dramatik boyutlara ulaşacağı uyarısında bulundu.
Kaynak : PERRE
