Çin’in en büyük siyasi toplantısı sona erdi

Çin’in yasama organı olan NPC, yasa çıkarma, anayasa değişikliklerini onaylama ve devlet bütçesini kabul etme gibi geniş yetkilere sahip bulunuyor. Her yıl düzenlenen NPC toplantıları ile Çin Halk Siyasi Danışma Konferansı (CPPCC) oturumları birlikte iki oturum olarak adlandırılıyor ve dünyanın ikinci büyük ekonomisinin önceliklerini göstermesi nedeniyle yakından takip ediliyor.

Toplantının kapanış oturumunda milletvekilleri, hükümetin çalışma raporunu ve 2026–2030 dönemini kapsayan 15. Beş Yıllık Kalkınma Planı taslağını onayladı. Ayrıca Ekolojik ve Çevresel Kanun, Etnik Birlik ve Kalkınma Yasası ile Ulusal Kalkınma Planlama Yasası da kabul edildi.

Milletvekilleri, 2025 yılı ulusal ekonomik ve sosyal kalkınma planının uygulanmasına ilişkin raporları ve 2026 yılı için hazırlanan yeni planı da oylayarak onayladı. Bunun yanı sıra merkezi ve yerel bütçelerin uygulanmasına ilişkin kararlar kabul edilirken 2026 yılı merkezi bütçesi de resmen onaylandı.

Toplantılarda Çin ekonomisinin geleceğinde teknoloji ve inovasyonun belirleyici rol oynayacağı vurgulandı. Pekin yönetimi, yeni kalkınma planıyla birlikte bilimsel atılımları hızlandırmayı ve yapay zekâyı ekonominin birçok alanına entegre etmeyi hedefliyor.

Bu kapsamda “AI+” adlı yeni bir programla yapay zekânın üretim, lojistik, sağlık ve eğitim gibi sektörlere yaygın şekilde uygulanması planlanıyor. Çin ayrıca yarı iletkenler, robotik teknolojiler, biyoteknoloji, kuantum bilişim, 6G iletişim sistemleri ve beyin-bilgisayar arayüzleri gibi alanlara büyük yatırımlar yapmayı hedefliyor.

Yetkililer, araştırma ve geliştirme harcamalarının yaklaşık yüzde 7 oranında artırılacağını belirtiyor.

Çinli liderler yeni dönemde ekonomik büyüme hedefini yüzde 4,5 ile 5 arasında belirledi. Bu oran, son otuz yılı aşkın sürede belirlenen en düşük büyüme hedeflerinden biri olarak dikkat çekiyor.

Uzmanlar, Çin ekonomisinin geçmişte büyük ölçüde altyapı ve gayrimenkul yatırımlarıyla büyüdüğünü ancak yeni dönemde teknoloji odaklı sanayi dönüşümünün ön plana çıkarıldığını belirtiyor.

Pekin yönetimi aynı zamanda iç tüketimi artırmayı hedefleyen politikalar üzerinde duruyor. Çin’de hane halkı harcamalarının diğer büyük ekonomilere göre düşük seviyede olduğu belirtilirken hükümetin çocuk bakımı ve yaşlı bakım hizmetlerini genişletme, ücretli izin uygulamalarını güçlendirme ve sosyal destekleri artırma planları bulunuyor.

Yetkililer ayrıca altyapı projeleri ve sosyal refah programlarını finanse etmek için daha fazla borçlanmaya da açık olduklarının sinyalini verdi.

Buna karşın bazı ekonomistler Çin’in yeni büyüme modelinin çeşitli riskler içerdiğini belirtiyor. Devlet destekli yatırımların bazı sektörlerde aşırı üretim kapasitesine yol açtığı, özellikle elektrikli araç sektöründe fiyat savaşlarının yaşandığı ifade ediliyor. Bu durumun uluslararası ticari gerilimleri de artırabileceği değerlendiriliyor.

Uzmanlara göre Pekin yönetimi teknolojiyi büyümenin yeni motoru olarak görse de ekonomik başarının büyük ölçüde Çinli tüketicilerin harcama yapma konusundaki güvenine bağlı olacağı belirtiliyor.

Analistler, Çin yönetiminin küresel siyasi belirsizlikler ve Orta Doğu’daki gerilimler karşısında ekonomisini daha dayanıklı hale getirmeyi hedeflediğini belirtiyor. Pekin’in teknoloji yatırımları, yenilenebilir enerji üretimi ve üretim kapasitesini artırma stratejileriyle uzun vadede daha bağımsız bir ekonomik yapı kurmayı amaçladığı ifade ediliyor.

NPC toplantılarında verilen mesajlar, Çin’in önümüzdeki yıllarda teknoloji, inovasyon ve iç talep odaklı bir büyüme modeline geçiş yapmaya hazırlandığını ortaya koydu. Ancak ekonominin geleceği, hane halkı tüketiminin artıp artmayacağı ve küresel ekonomik koşulların nasıl şekilleneceğine bağlı olacak. (İLKHA)