Cemaat-i İslami lideri, Bangladeş'in yeni başbakanı olmaya çok yakın

Partisi, görevden alınan Başbakan Şeyh Hasina'nın yönetimi de dahil olmak üzere iki kez yasaklanan bir lider için, yaklaşan seçimler, bir yıl öncesine kadar kimsenin sormaya cesaret edemeyeceği bir soruyu gündeme getiriyor: Şafikur Rahman, Bangladeş'in bir sonraki başbakanı olabilir mi?

Cemaat-i İslami

Parti, Hindistan'da İngiliz yönetimi sırasında 1941 yılında Seyyid Ebu'l Ala El Mevdudi tarafından kurulmuştur.

1971'de Bangladeş'in bağımsızlık savaşı sırasında Cemaat, Pakistan'da kalmayı desteklemiş ve ülke özgürlüğünü kazandıktan sonra yasaklanmıştır.

Ancak 1979'da, Bangladeş'in bağımsızlığı için savaşmış ve birçok kişi tarafından ülkenin kurucu babası olarak görülen Şeyh Mujibur Rahman'ın suikastından dört yıl sonra, o dönemde ülkenin cumhurbaşkanı olan BNP kurucusu Ziyaur Rahman yasağı kaldırdı. Ziyaur Rahman da 1981'de suikasta kurban gitti.

Sonraki yirmi yıl içinde Cemaat önemli bir siyasi güç haline geldi. 1991 ve 2001 yıllarında BNP liderliğindeki koalisyonu destekledi.

Hasina döneminde Cemaat'in beş üst düzey lideri idam edildi

Ancak Hasina 2009'dan 2024'te öğrenci önderliğindeki protestolarla devrilip Hindistan'a kaçana kadar iktidarda kaldığı süre boyunca, Cemaat'in beş üst düzey lideri idam edildi, diğerleri ise 1971 bağımsızlık savaşı sırasında "işledikleri suçlar" gerekçesiyle hapse atıldı. Parti 2013'te seçimlere katılmaktan men edildi.

Haziran 2025'te ülkenin Yüksek Mahkemesi partinin kaydını yeniden onaylayarak seçimlere katılımının önünü açtı.

Cemaat artık BNP ile ittifak halinde olmasa da, 67 yaşındaki mevcut lideri Şafikur Rahman, partiyi seçimlerde güçlü bir rakip haline getirmek için yeniden örgütlenmeye odaklanmış durumda.

Şafikur Rahman, Pazar günü Cemalpur şehrinde düzenlenen bir seçim mitinginde yaptığı konuşmada, yaklaşan seçimlerin "bir dönüm noktası olacağını" söyledi.

Daily Star gazetesine göre, "Bu seçim, şehit ailelerinin feryatlarına son verecek bir seçimdir. Bu seçim, geçmişin çürümüş siyasetini gömecek bir seçimdir." dedi.

Yerel medyaya göre Cemaat-i İslami partisi başa gelse bile "İslami hukuku" uygulamaya hemen koyamaz çünkü ülkenin çoğu buna hazır değil. Nitekim parti tek başına hareket etmediklerini, seçim gücünü genişletmeye odaklandıklarını belirtti. Parti, bu kapsamda geçtiğimiz Aralık ayında, 2024 öğrenci ayaklanmasının liderleri tarafından kurulan Ulusal Yurttaş Partisi ve 1971 savaş kahramanı Oli Ahmed liderliğindeki Liberal Demokrat Parti ile ittifak kurduğunu duyurdu.

Cemaat, tarihinde ilk kez , Müslüman olmayan seçmenleri çekmek amacıyla Khulna'dan Hindu bir aday olan Krishna Nandi'yi de aday gösteriyor.

Cemaat liderliğindeki ittifak anketlerde ikinci sırada

Uluslararası Cumhuriyetçi Enstitüsü'nün anketine göre, Cemaat liderliğindeki ittifak yüzde 29'luk oranla BNP'nin hemen ardından ikinci sırada yer alıyor.

Bağımsız Üniversite'den Rejwan'a göre, Cemaat Bangladeş'in tüm sosyal sınıflarına hitap ediyor.

Rejwan, “Üniversite öğrenci birliği seçimlerinde öğrenci kanadı, diğer tüm siyasi rakiplerini kelimenin tam anlamıyla geride bıraktı. Ayrıca, Cemaat'e bağlı kadın kanadının hem kırsal hem de kentsel alanlarda kapı kapı dolaşarak kadın seçmen tabanını genişlettiğini görüyoruz. Dahası, Hasina'nın düşüşünden bu yana, güvenlik güçlerinden, üniversite akademisyenlerinden ve kamu hizmetlerinden aktif ve emekli Cemaat yanlısı elitlerin, kendi yetkileri dahilinde sürekli olarak Cemaat yanlısı söylemleri desteklediğini görüyoruz.” dedi.

Yakın zamana kadar Bangladeş'in iş dünyası elitleri ve yabancı diplomatlar ya Cemaat'ten uzak duruyor ya da onunla gizlice ilişki kuruyorlardı. Şimdi ise bunu açıkça yapıyorlar. Son birkaç aydır, Avrupalı, Batılı ve hatta Hintli diplomatlar, yakın zamana kadar uluslararası çevrelerde siyasi olarak neredeyse dokunulmaz olarak görülen Rahman ile görüşme talebinde bulundular.

Yıllardır eleştirmenler, Bangladeş'in en büyük İslami partisi olan Cemaat'i, genç, çeşitli ve ileriye dönük bir nüfusu yönetebilecek kapasitede olamayacak kadar dini doktrinlere bağlı olmakla suçlamaya çalıştılar. Buna karşılık, seçim bildirgesi, uzun süredir iktidardan dışlanmış bir partiyi güvenilir bir alternatif ve dini temelleri ile Bangladeşlilerin özlem duyduğu modern gelecek arasında bir çelişki görmeyen bir güç olarak sunuyor. (İLKHA)