• BIST 100

    15923,58%-1,25
  • DOLAR

    44,37% 0,06
  • EURO

    51,36% 0,10
  • GRAM ALTIN

    6344,74% -1,22
  • Ç. ALTIN

    10600,10% -3,21

Beyin navigasyon gibi çalışıyor

Almanya’nın Max Planck Institute for Human Cognitive and Brain Sciences bünyesinde görev yapan nörobilimci Prof. Dr. Christian Doeller, insan beyninin çalışma prensiplerini çözmek amacıyla dikkat çekici bir araştırma yürütüyor. Leipzig’de gerçekleştirile

TEKNOLOJİ 24.03.2026 15:14:50 0
Beyin navigasyon gibi çalışıyor

Denekler, ellerindeki klavyeler aracılığıyla sanal bir şehirde yön bulma ve karar verme görevlerini yerine getiriyor. Araştırma sırasında eş zamanlı olarak beyin aktiviteleri ölçülerek, insan düşüncesini mümkün kılan temel kodlama prensipleri ortaya çıkarılmaya çalışılıyor.

Deneyde katılımcılar, örneğin bir taksi şoförü rolüne girerek bir kişiyi A noktasından B noktasına ulaştırıyor. Bu süreçte beyin, adeta bir navigasyon sistemi gibi çalışıyor. Araştırma sonuçlarına göre, sanal şehirde en doğru ve en kısa rotaları bulan katılımcıların beyin aktiviteleri de en yüksek seviyede gözlemleniyor.

Prof. Dr. Doeller’a göre, beynin navigasyon sistemleri yalnızca yön bulma ile sınırlı değil; aynı zamanda hafıza, öğrenme ve bilgi organizasyonunda da kritik rol oynuyor. Bilgilerin zihinde mekânsal olarak düzenlenmesi örneğin benzer kavramların yakın, farklı olanların uzak konumlandırılması beynin bu sistemi nasıl kullandığını gösteriyor.

Bu yaklaşım, Niklas Luhmann’ın yıllar önce geliştirdiği ve yaklaşık 90 bin nottan oluşan arşiv sistemiyle de örtüşüyor. Luhmann’ın not kutusu, bugün hâlâ Bielefeld University’nde incelenmeye devam ediyor.

Doeller ve ekibi, 2010 yılında gerçekleştirdikleri önemli bir çalışmayla da bilim dünyasında ses getirdi. Daha önce yalnızca kemirgenlerde gözlemlenen “grid hücreleri”nin (ızgara hücreleri) insanlarda da bulunduğunu, Nature dergisinde yayımladıkları araştırmayla ortaya koydular. Fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (fMRI) kullanılarak yapılan bu çalışma, insanların mekânsal algıyı kemirgenlere oldukça benzer şekilde işlediğini gösterdi.

Günümüzde araştırmalar bir adım daha ileri taşınarak, fare ve sıçanlar da sanal gerçeklik ortamlarında test ediliyor. Araştırmacılar, bu navigasyon sisteminin yalnızca yön bulma değil; kavram öğrenme, karar verme ve yeni bilgi oluşturma gibi bilişsel süreçlerde de belirleyici olup olmadığını anlamaya çalışıyor.

Prof. Dr. Doeller ve ekibi, özellikle eylem kontrolü, karar alma ve kavramsal öğrenme gibi bilişsel işlevlerin bu sistemle ne ölçüde açıklanabileceğini araştırıyor. Bu kapsamda hem Fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (fMRI) hem de Manyetoensefalografi (MEG) gibi ileri görüntüleme tekniklerinden yararlanılıyor.

Başarılı çalışmaları sayesinde Prof. Dr. Doeller, 2,5 milyon euro değerindeki Gottfried Wilhelm Leibniz Prize ile ödüllendirildi. Bu ödül, araştırmacıya daha karmaşık ve ileri düzey projeleri hayata geçirme imkânı sağlıyor.

Yeni projelerden biri ise sosyal etkileşimin beyin tarafından nasıl işlendiğini anlamaya odaklanıyor. Bu kapsamda iki katılımcı aynı anda farklı tarayıcılarda eş zamanlı görevler yerine getiriyor. Ancak bu tür deneyler, cihazların senkronizasyonu ve etkileşimli görevlerin koordinasyonu nedeniyle teknik açıdan oldukça zorlu olarak değerlendiriliyor.

Enstitü ayrıca Alzheimer hastalığının erken evreleri ve Long Covid gibi rahatsızlıklara yönelik klinik çalışmalar da yürütüyor. Bu çalışmalardan elde edilen bulguların ise henüz yayımlanmadığı belirtiliyor. (İLKHA)

Yorum Yorum Ekle

Şanlıurfa'da ücretsiz psikolojik destek hizmeti sürüyor

HÜDA PAR Bursa teşkilatları kongreye gidiyor

Rusya: Ukrayna görüşmelerinde kilit konularda ilerleme yok

Sağlıkçılardan Avrupa Parlamentosu’na tepki: Göç denetiminin bir aracı olmayı reddediyoruz

Bakan Işıkhan: Gençliğe yapılan yatırım, geleceğe yapılan en değerli yatırımdır

Şanlıurfa'da otomobil şarampole yuvarlandı: 1 yaralı

Lukaşenko’dan Kim Jong Un’a dikkat çeken silah hediyesi

Fırtına nedeniyle Gökçeada ve Bozcaada feribot seferleri iptal edildi

Malezya, yükselen petrol fiyatları nedeniyle yakıt kontrol önlemleri açıkladı

Adıyaman'da İl Hayvan Hakları Koruma Kurulu toplantısı yapıldı

Konya Selçuklu'ya ikinci Mahalle Külliyesi

Manisa'da şeker ölçüm sensörleri Büyükşehir’den

Ankara'da lise öğrencileri Çanakkale ruhunu sahneye taşıdı

Bakan Kurum daimi temsilcilere COP31'i anlatacak

ABD’nin “barış” söylemi inandırıcılığını yitiriyor: Körfez ülkeleri artık Trump’a güvenmiyor

Ateş çemberindeki dünyaya karşı bilim vurgusu

Cizre’de seyir halindeki tanker alev topuna döndü

SASKİ su verimliliği vizyonunu miniklere anlattı

MSB: NATO Çok Uluslu Kolordu Karargâhı kuruluyor

Bursa'da edebiyatla kadın hikayelerine yolculuk

Konya'da 'Balkonlar Bostan Olsun' yaygınlaşıyor

Artvin’de ‘dünya su günü’ etkinliği

En iyi pedallar Dünya Şampiyonası için Sakarya’da seçilecek

İnegöl Belediyesi personelinden örnek davranış

Medya Meslek Yasası İçin Marmara Bölge Çalıştayı Çanakkale'de yapılacak

GTÜ iki alanda birden dünyanın en iyileri arasında

Karabağlar Nene Hatun MTAL'e Gastronomi Festivali'nden 9 madalya

Eker I Run'da 13. yıl heyecanı

Artvin'de yılın sağlık çalışanları ödüllendirildi

Biyoteknolojik Fikirler için başvurular 30 Mart'a uzatıldı

Yükleniyor

loading
Haberi Sesli Oku

Erzurum Anahtar Parti’de sular durulmuyor…

BBP Erzurum İl Başkanı Yılmaz’dan Muhsin Yazıcıoğlu Mesajı: "Mesele Kapanmadı, Hakikatin Peşini Bırakmayacağız!"

Erzurum’da "Çanakkale Er Meydanı" Rüzgârı

Erzurum’un Bilim Elçisinden Milli Hamle

ERZURUM ASKF’DE TARİHİ DEĞİŞİM

Erzurum, Avrupa’nın En Prestijli Üniversite Spor Organizasyonuna Ev Sahipliği Yapacak… EUSA 2028, Erzurum’da Düzenlenecek…

Dışarıdan ahkâm kesmek…

Erzurum’da Yeni Bir Kış Sporu Miladı

Rektör Hacımüftüoğlu, Üniversite Ailesiyle Bayramlaştı

Zirvede patron belli...

Ankara'da lise öğrencileri Çanakkale ruhunu sahneye taşıdı

SASKİ su verimliliği vizyonunu miniklere anlattı

GTÜ iki alanda birden dünyanın en iyileri arasında

Karabağlar Nene Hatun MTAL'e Gastronomi Festivali'nden 9 madalya

Biyoteknolojik Fikirler için başvurular 30 Mart'a uzatıldı

Millî Eğitim Akademisi hazırlık eğitimi programı kesin kayıt sonuçları açıklandı

YDS/1 sınavı giriş belgeleri yayımlandı

Alan değişikliğine bağlı yer değiştirme işlemleri için takvim belli oldu

Millî Eğitim Akademisi hazırlık eğitimi kayıt süreci başladı

Bursa'da Molla Yegan Çocuk Üniversitesi’ne yoğun ilgi

LİG TABLOSU

Takım O G M B Av P
1.GALATASARAY A.Ş. 26 20 2 4 44 64
2.FENERBAHÇE A.Ş. 27 17 1 9 33 60
3.TRABZONSPOR A.Ş. 27 18 3 6 24 60
4.BEŞİKTAŞ A.Ş. 27 15 5 7 18 52
5.RAMS BAŞAKŞEHİR FUTBOL KULÜBÜ 27 12 8 7 14 43
6.GÖZTEPE A.Ş. 26 11 5 10 10 43
7.SAMSUNSPOR A.Ş. 26 8 7 11 -2 35
8.KOCAELİSPOR 27 9 12 6 -9 33
9.GAZİANTEP FUTBOL KULÜBÜ A.Ş. 27 8 10 9 -10 33
10.CORENDON ALANYASPOR 27 6 8 13 1 31
11.ÇAYKUR RİZESPOR A.Ş. 26 7 10 9 -4 30
12.TÜMOSAN KONYASPOR 27 7 11 9 -8 30
13.NATURA DÜNYASI GENÇLERBİRLİĞİ 27 6 14 7 -9 25
14.HESAP.COM ANTALYASPOR 27 6 14 7 -18 25
15.KASIMPAŞA A.Ş. 27 5 13 9 -15 24
16.ZECORNER KAYSERİSPOR 27 4 12 11 -27 23
17.İKAS EYÜPSPOR 27 5 15 7 -19 22
18.MISIRLI.COM.TR FATİH KARAGÜMRÜK 27 4 18 5 -23 17

YAZARLAR