Türkiye, enerji arz güvenliğini güçlendirmek ve dışa bağımlılığı azaltmak amacıyla uluslararası iş birliklerini genişletmeye devam ediyor. Bu kapsamda Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı'nın (TPAO), ABD merkezli enerji devi Chevron ile dünya genelinde petrol ve doğal gaz arama faaliyetlerine yönelik görüşmeler yürüttüğü ortaya çıktı. Bloomberg'in haberine göre müzakereler, sismik araştırmalar ve sondaj operasyonları ekseninde şekilleniyor.
Chevron cephesinden yapılan açıklamada, şirketin ticari müzakerelere ilişkin yorum yapmadığı belirtilirken, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile TPAO da şu aşamada resmi bir değerlendirmede bulunmadı. Ancak görüşmeler, Ankara'nın son yıllarda izlediği çok boyutlu enerji stratejisinin önemli bir parçası olarak değerlendiriliyor.
TPAO halihazırda Karadeniz, Irak, Rusya ve Somali başta olmak üzere birçok farklı coğrafyada aktif enerji arama ve üretim faaliyetleri yürütüyor. Kurumun daha önce Chevron'un İsrail ve Kıbrıs açıklarındaki sahalarında gerçekleştirdiği sondaj çalışmalarında yer alması, iki taraf arasındaki teknik geçmişi güçlendiren bir unsur olarak öne çıkıyor.
Türkiye, özellikle Karadeniz'de 2020 yılında gerçekleştirilen ilk büyük doğal gaz keşfinin ardından deniz yetkinliklerini hızla artırdı. Bu süreçte sondaj ve sismik araştırma filosu genişletildi, operasyonel kapasite yukarı taşındı. Bugün itibarıyla Türkiye'nin envanterinde altı sondaj gemisi ve iki sismik araştırma gemisi bulunuyor. Bu gemilerin önemli bir bölümü Karadeniz'de aktif olarak görev yapıyor.
Enerji yönetimi, uluslararası ortaklıkları yalnızca teknik kapasite paylaşımı olarak değil, aynı zamanda risk dağılımı ve finansal sürdürülebilirlik açısından da kritik görüyor. Chevron ile yürütülen temaslar bu çerçevede değerlendiriliyor.
TPAO'nun son dönemdeki en dikkat çekici adımlarından biri ise Somali açıklarındaki faaliyetler oldu. Filoya yeni katılan sondaj gemilerinden Yıldırım Karadeniz'de görev alırken, Çağrı Bey Somali'ye doğru yola çıkmaya hazırlanıyor. Somali'de TPAO'nun ruhsat sahibi olduğu üç ayrı deniz bloğunda yapılan sismik çalışmalardan petrol emarelerine ulaşıldığı açıklandı.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Somali'deki ilk sondaj faaliyetlerinin Nisan–Mayıs döneminde başlayacağını duyurdu. Bu adım, Türkiye'nin enerji diplomasisini Afrika'ya taşıyan stratejik bir hamle olarak görülüyor.
Chevron ile yürütülen görüşmelerin, geçtiğimiz yıl ExxonMobil'in alt şirketi ESSO ile imzalanan mutabakat zaptının ardından gelmesi dikkat çekiyor. Ankara, bu iş birlikleriyle hem teknolojik bilgiye erişimi artırmayı hem de uluslararası enerji denkleminde daha etkin bir aktör olmayı hedefliyor.
Türkiye'nin son yıllarda izlediği enerji politikasında öne çıkan başlıklar şöyle sıralanıyor:
Yerli üretimin artırılması
Uluslararası arama-üretim faaliyetlerinin yaygınlaştırılması
Deniz yetkinliklerinin güçlendirilmesi
Enerji ithalatına bağımlılığın azaltılması
Küresel enerji şirketleriyle stratejik ortaklıklar kurulması
Uzmanlara göre Chevron ile olası bir iş birliği, Türkiye'nin yalnızca bölgesel değil, küresel ölçekte enerji oyuncusu olma hedefini destekleyebilir. Görüşmelerin somut projelere dönüşüp dönüşmeyeceği ise önümüzdeki aylarda netlik kazanacak.