Ramazan ayı geldiğinde Erzurum'un güzel bir yüzü yeniden ortaya çıkar. İş insanları, esnaflar, hayırseverler… Herkes elini taşın altına koyar. Yardım kolileri hazırlanır, ihtiyaç sahiplerine ulaştırılır, sofralar paylaşılır.
Gerçekten de bu şehirde vicdan hâlâ canlıdır.
Allah hepsinden razı olsun. Çünkü zor zamanlarda bir kapıyı çalmak, bir aileye nefes olmak kolay bir iş değildir. Hele bunu reklam için değil, gerçekten insanlık için yapanların değeri tartışılmaz.
Ama bütün bu güzel manzaranın ortasında insanın aklına takılan bir soru var:
Eskiden bu kadar yardım yapılan insan var mıydı?
Biraz geriye gidelim.
Mahalleler vardı.
Esnaf vardı.
Atölyeler vardı.
Tarlada çalışan, hayvancılık yapan, kendi emeğiyle geçinen binlerce insan vardı.
Fakirlik vardı elbette ama bu kadar yaygın bir ihtiyaç hali yoktu.
Bugün ise tablo değişti.
Bugün Erzurum'da ve Türkiye'nin birçok şehrinde yardım listeleri her yıl biraz daha kabarıyor.
Çünkü hayat pahalı.
Kiralar yükseldi.
Gıda fiyatları arttı.
Elektrik, doğalgaz, ulaşım… Hepsi bir aile bütçesini zorlayan kalemlere dönüştü.
Bir zamanlar tek maaşla geçinen aileler bugün iki maaşla bile ay sonunu zor getiriyor.
Dahası var.
Eskiden insanlar üretirdi. Küçük işletmeler, imalathaneler, esnaf dükkânları şehrin ekonomisini döndürürdü. Bugün ise üretim azaldı, maliyetler arttı, birçok küçük işletme kapandı.
Sonuç?
Çalışan ama yine de geçinemeyen insanlar.
Yani mesele artık sadece işsizlik değil.
Çalıştığı halde yoksul kalan insanların sayısı da artıyor.
İşte bu yüzden Ramazan'da yardım yapanların sayısı artarken, yardım bekleyenlerin sayısı da azalmak yerine büyüyor.
Kimse yanlış anlamasın.
Yardım yapmak büyük bir erdemdir. Hele Ramazan'da yapılan yardımların manevi değeri tartışılmaz.
Ama toplumların gerçek başarısı, yardım kolilerinin çokluğuyla değil yardıma muhtaç insan sayısının azlığıyla ölçülür.
Asıl mesele şudur:
İnsanların yardıma muhtaç olmadığı bir düzen kurabilmek.
Bunun yolu da;
üretimden,
istihdamdan,
adil gelir dağılımından,
ve güçlü sosyal politikalardan geçer.
Çünkü bir şehirde insanlar sürekli yardım bekliyorsa, orada sadece hayırseverliğin değil ekonomik düzenin de konuşulması gerekir.
Erzurum'un hayırsever insanları bu Ramazan'da da büyük bir dayanışma örneği gösteriyor.
Bu güzel.
Ama belki de artık şu soruyu da sormanın zamanı geldi:
Neden her yıl daha fazla kapıya yardım kolisi gidiyor?
Çünkü bazen gerçek iyilik, sadece yardım etmek değil…
İnsanları yardıma muhtaç eden sebepleri ortadan kaldırmaktır.