12 Mart 1921'de Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabul edilen İstiklal Marşı, yalnızca bir şiir değil; işgal altındaki bir milletin bağımsızlık yemini oldu. Milli Şair Mehmet Akif Ersoy'un kaleme aldığı marşın yazılış hikâyesi, Kurtuluş Savaşı'nın en zorlu günlerinde doğan bir direniş destanı olarak hafızalara kazındı.
Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin 23 Nisan 1920'de açılmasının ardından Anadolu'nun büyük bölümü işgal altındaydı. Ordu yeniden kurulmaya çalışılıyor, halk ise büyük bir bağımsızlık mücadelesi veriyordu.
Bu dönemde Meclis hükümeti yalnızca askeri alanda değil, toplumsal moral ve birlik duygusunu güçlendirecek adımlar da attı. Bir milli marş yazılması fikri de bu ortamda ortaya çıktı.
Dönemin Maarif Vekili Rıza Nur, bir yarışma düzenlenmesini kararlaştırdı. Gazetelerde yayımlanan ilanlarla şairlere çağrı yapıldı ve en iyi güfteye 500 lira ödül verileceği duyuruldu.
Kısa sürede 724 şiir yarışmaya gönderildi. Ancak gönderilen eserlerin hiçbiri milli marş olmaya layık görülmedi.
Mehmet Akif Yarışmaya Neden Katılmadı?
Dönemin önemli şairlerinden biri olan Mehmet Akif Ersoy yarışmaya başta katılmadı.
Bunun nedeni oldukça netti:
Milli marşın para karşılığı yazılmasını doğru bulmuyordu.
Bu durum üzerine Maarif Vekili Hamdullah Suphi Tanrıöver, Mehmet Akif'e özel bir mektup göndererek yarışmaya katılmasını rica etti.
5 Şubat 1921 tarihli mektupta, ödül konusundaki hassasiyetinin giderileceği belirtiliyor ve şu sözlerle davet ediliyordu:
"Memleketi bu müessir telkin vasıtasından mahrum bırakmamanızı rica ederim."
Bu çağrı üzerine Mehmet Akif, marşı yazmayı kabul etti.
Tacettin Dergâhı'nda Yazıldı
Mehmet Akif Ersoy, Ankara'da kaldığı Tacettin Dergâhı'ndaki küçük odasında kaleme aldı.
Şiir kısa sürede tamamlandı ve ilk kez 17 Şubat 1921'de
Hakimiyet-i Milliye
Sebilürreşat
gazetelerinde yayımlandı.
Marş kısa sürede Anadolu'da yayıldı ve halk arasında büyük heyecan yarattı.
12 Mart 1921'de Kabul Edildi
Meclis'te yapılan görüşmelerin ardından İstiklal Marşı, 12 Mart 1921'de milli marş olarak kabul edildi.
Şiir Meclis kürsüsünden Hamdullah Suphi Tanrıöver tarafından okundu ve milletvekilleri tarafından ayakta alkışlandı.
Marşın kabul edilmesi, Kurtuluş Savaşı'nın en zorlu günlerinde milletin moralini yükselten tarihi bir dönüm noktası oldu.
Mehmet Akif Ödülü Kabul Etmedi
Yarışma kapsamında verilen 500 liralık ödül, Mehmet Akif Ersoy tarafından kabul edilmedi.
Şair, parayı Darülmesai adlı hayır kurumuna bağışladı.
İstiklal Marşı'nın ardından söylediği şu söz ise hafızalara kazındı:
"Allah bu millete bir daha İstiklal Marşı yazdırmasın."