Eskiden "Yiğit düştüğü yerden kalkar" derlerdi.
Şimdi düştüğümüz yerden canlı yayın açıyoruz.
Bir tartışma mı çıktı? Mağduruz.
Bir iş mi batırdık? Sistem suçlu.
Bir ilişki mi bitti? Karşı taraf narsist.
Kimse "Ben nerede hata yaptım?" diye sormuyor. Çünkü o soru ağır. Mağdur olmak hafif. Sorumluluk yük, mağduriyet kalkan.
Atalar boşuna dememiş: "Kabahat samur kürk olsa kimse sırtına almaz."
Bizim çağda kürk kalmadı zaten; herkes üşüyor ama kimse üstüne almıyor.
Bir olay olur. Taraflar çıkar. İkisi de mağdur.
İkisi de kırılmış.
İkisi de haklı.
Garip değil mi? Bu kadar haklı insanın yaşadığı bir dünyada neden bu kadar sorun var?
Çünkü mağduriyet artık bir güç. Empati topluyor, destek topluyor, takipçi topluyor. Kim daha çok kırıldığını anlatırsa o kazanıyor.
"Doğru söyleyeni dokuz köyden kovarlar" derlerdi.
Biz doğruyu söyleyeni değil, öz eleştiri yapabileni kovuyoruz. Çünkü aynaya bakmak rahatsız edici.
Trafikte herkes kurallara uyuyor, ama trafik keşmekeş.
İş yerinde herkes çok çalışıyor, ama verim düşük.
İlişkilerde herkes çok seviyor, ama bağ zayıf.
Demek ki bir yerde bir sorun var.
"İğneyi kendine, çuvaldızı başkasına batır" atasözü tozlu raflarda kaldı. Çuvaldız bol, iğne yok.
Sorumluluk almak cesaret ister.
Hata kabul etmek olgunluk ister.
Ama biz cesareti de olgunluğu da konforla karıştırdık.
Mağduriyet artık sadece psikolojik değil, ekonomik bir değer de taşıyor.
Bir kriz yaşandığında ilk refleks şu: "Ben zarar gördüm."
Peki katkı payımız? Sessizlik.
Bu toplumda herkes mağdur ama kimse fail değil.
Garip bir matematik bu.
Güler misin ağlar mısın?
Bir toplantıda hata yapılıyor, herkes susuyor. Sonra odadan çıkınca herkes mağdur.
Belki de en büyük devrim öz eleştiridir.
"Ben yanlış yaptım" diyebilmek.
"Benim de payım var" diyebilmek.
Çünkü sorumluluk paylaşıldıkça çözüm büyür. Mağduriyet paylaşıldıkça sorun büyür.
Atalar "Hatasız kul olmaz" demiş.
Ama biz hatasız kul olmaya çalışırken insanlığı kaybettik.
Herkes haklıysa, kim yanlış?
Herkes mağdursa, kim sorumlu?
Bu soruları sormadan ilerleyemeyiz.
Çünkü mağduriyet konforlu olabilir ama gelişim konforsuzdur.
Ve unutma:
Sürekli mağdur olan toplum güçlü olamaz.
Sorumluluk almayan birey özgür olamaz.
Belki de artık mağduriyet yarışını bırakıp olgunluk yarışına girmeliyiz.