İran'da son haftalarda ülke genelinde etkisini sürdüren ekonomik protestolar sonrasında uygulamaya alınan internet ve iletişim kısıtlamalarına ilişkin yeni bir karar açıklandı. Hükümet, güvenlik koşullarının kısmen sağlanmasının ardından internet erişiminin kademeli olarak yeniden açılacağını duyurdu.
8 Ocak'ta yaşanan şiddet olayları sonrası devreye alınan sert iletişim önlemleri, hem ülke içinde hem de uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırmıştı. Özellikle sosyal medya platformları ve uluslararası internet erişimine getirilen sınırlamalar, protestoların seyrini doğrudan etkileyen başlıca unsurlar arasında gösteriliyordu.
Yarı resmi Fars Haber Ajansı, güvenlik kaynaklarına dayandırdığı haberinde, son günlerde yaşanan olayların büyük ölçüde kontrol altına alındığını ve bu durumun iletişim alanındaki kısıtlamaların gevşetilmesine zemin hazırladığını aktardı.
Yetkililer, güvenlik güçlerinin "terör örgütleriyle bağlantılı kilit isimleri" gözaltına aldığını ve bu adımların protestoların organizasyon kapasitesini zayıflattığını savundu. Açıklamalarda, internet kısıtlamalarının yurt dışı merkezli muhalif ağların ülke içindeki iletişimini ciddi biçimde sınırladığı öne sürüldü.
Hükümet cephesi, alınan önlemlerin geçici olduğunun altını çizerken, toplumsal düzenin sağlanması gerekçesini ön plana çıkardı.
İranlı yetkililer tarafından hazırlanan yol haritasına göre, iletişim hizmetleri üç aşamalı bir plan kapsamında yeniden kullanıma açılacak. Planın güvenlik durumuna bağlı olarak ilerleyeceği vurgulanıyor.
Birinci aşamada, kısa mesaj (SMS) hizmetlerinin yeniden aktif hale getirildiği bildirildi. Bu adım, özellikle temel iletişim ihtiyacının karşılanması açısından önemli bir eşik olarak değerlendiriliyor.
İkinci aşamada, ulusal internet altyapısı ve yerli mesajlaşma uygulamalarına tam erişim sağlanması hedefleniyor. Bu kapsamda devlet destekli dijital platformların öncelikli olarak devreye alındığı ifade ediliyor.
Üçüncü ve son aşamada ise uluslararası internet erişiminin yeniden açılması planlanıyor. Ancak bu aşamaya ilişkin net bir takvim paylaşılmadı.
Yerel kaynaklardan edinilen bilgilere göre, "Eita" ve "Bale" gibi İran merkezli mesajlaşma uygulamalarına günler sonra yeniden erişim sağlandı. Bu uygulamalar, kısıtlamalar süresince hükümetin alternatif iletişim kanalları olarak öne çıkmıştı.
Buna karşın, uluslararası sosyal medya platformları ve küresel internet servislerine yönelik engellerin ne zaman tamamen kaldırılacağına dair belirsizlik sürüyor. Yetkililer, bu konuda güvenlik değerlendirmelerinin devam ettiğini belirtiyor.
Uzmanlar, İran'da uygulanan internet ve iletişim kısıtlamalarının yalnızca protestoları değil, ekonomik faaliyetleri, günlük yaşamı ve bilgi akışını da doğrudan etkilediğine dikkat çekiyor. Özellikle küçük işletmeler ve dijital hizmetlere bağımlı sektörlerin ciddi kayıplar yaşadığı belirtiliyor.
Aşamalı normalleşme kararının, hem iç kamuoyunda tansiyonu düşürmesi hem de uluslararası baskıyı kısmen azaltması bekleniyor. Ancak sürecin tam anlamıyla ne zaman tamamlanacağı, İran yönetiminin güvenlik algısına bağlı olarak şekillenecek.