İnsanlık tarihinde hiç bu kadar bilgiye ulaşılabilir bir dönem yaşanmamıştı.
Bir zamanlar bir kitabı bulmak için şehir şehir dolaşan insanlar vardı. Şimdi ise dünyanın bütün kütüphaneleri cebimizde duruyor.
Ama tuhaf bir şey oldu.
Bilgi arttı…
Ama akıl aynı hızda artmadı.
Hatta bazı günler insanın aklına şu soru geliyor:
Bunca bilgiye rağmen nasıl bu kadar cehalet üretebiliyoruz?
Eskiden cahil olmak zordu.
Çünkü bilgiye ulaşmak zordu.
Bugün ise cahil kalmak için özel bir çaba göstermek gerekiyor.
Ama görünen o ki bu çabayı gösterenlerin sayısı hiç de az değil.
Telefonlarımız akıllı…
Ama bazen onları kullanan insanlar pek akıllı davranmıyor.
Bir haber okunmadan paylaşılabiliyor.
Bir yalan araştırılmadan savunulabiliyor.
Bir iftira doğrulanmadan yayılabiliyor.
Sonra insanlar dönüp şöyle diyor:
"Ben de öyle duydum."
Kimden duydun?
Nerede okudun?
Gerçek mi, değil mi?
Bunlar artık kimsenin sormaya zahmet etmediği sorular.
Çünkü bilgi çağında yeni bir alışkanlık oluştu:
Araştırmadan inanmak.
İnsanlar artık doğruyu aramıyor.
Hoşuna gideni doğru kabul ediyor.
Bir paylaşım görüşüne uyuyorsa hemen doğru oluyor.
Uymuyorsa hemen yalan.
Gerçek ise ortada bir yerde yalnız kalıyor.
Sosyal medya bu çağın en büyük meydanı haline geldi.
Herkes konuşuyor.
Ama sorun şu ki…
Herkes konuşunca bilgi çoğalmıyor, gürültü çoğalıyor.
Bir uzman konuşuyor.
Bir de hiçbir şey bilmeyen konuşuyor.
Ve çoğu zaman ikisi aynı ciddiyetle dinleniyor.
Bu da yeni çağın garip eşitliği:
Bilgi ile cehalet aynı kürsüde konuşabiliyor.
Bir doktor yıllarca okuyarak öğrendiğini anlatıyor.
Bir başkası ise üç dakikalık bir video izleyip kendini uzman sanıyor.
Sonra insanlar hangisinin doğru olduğuna değil,
hangisinin daha çok izlenildiğine bakıyor.
Çünkü günümüzde doğruluğun ölçüsü bazen bilim değil, beğeni sayısı oluyor.
İnsanlık bilgi çağını kurdu ama düşünme alışkanlığını güncellemedi.
Bilgi var ama analiz yok.
Veri var ama akıl yok.
Bağlantı var ama muhakeme yok.
Bu yüzden bugün dünyanın en tuhaf dönemlerinden birini yaşıyoruz.
Bilgi çağında yaşıyoruz ama aynı zamanda
cehaletin altın yılını görüyoruz.
Oysa gerçek şu:
Bilgi insanı güçlü yapmaz.
Bilgi, ancak düşünülürse insanı güçlü yapar.
Okumak insanı bilge yapmaz.
Okuduklarını sorgulamak insanı bilge yapar.
Ve internet insanı akıllı yapmaz.
Sadece ne kadar akıllı olduğumuzu ortaya çıkarır.
Belki de artık şu soruyu sormanın zamanı geldi:
Gerçekten bilgi çağında mı yaşıyoruz…
Yoksa sadece bilginin gürültüsünde mi?